Eğitim Sitesi

Kalem Nedir? Kalem Hakkında Kısaca Bilgi

Kalem Terimi Hakkında Bilgiler

Yöresel-Bölgesel Terimi Olarak Kalem:
Lahana (Sivas)

 

Osmanlı Türkçesi Terimi Olarak Kalem:
Osmanlılarda resmi evrakı hazırlayan ünite katiplerin çalıştığı yer.

 

Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Kalem:
1- Yazı yazmakta kullanılan kamış. Hattatlarımızın kullandıkları kamış kalemler genellikle Irak ve İran'dan gelirdi. Bu kamışlar, kararmaları için gübreye yatırılır, koyu kahverengini alırdı.

Kamış kalemler şöyle açılırdı: Önce kamışın iki boğum arasında kalan kısmı alınır. Sol avucun içine yatırılarak baş-parmağın ayasına dayanmak suretiyle tutulup, kalemtıraşla eğik olarak kesilir. Sivrice kısmın eti iyice tıraş edilerek inceltilir. Bu yassı ve dil gibi alan incelmiş kısmın kenarları alınarak, yazılacak yazıya uygun kalınlıkta yontulur. Kalem maktanın üstüne konularak ortasına bir yarık (şakk) yapılır. Maktanın yuvasına oturmuş olan kalemin üstüne sol elin başparmağıyla sıkıca bastırılarak, kalemin ucu biraz eğik olarak kesilir. .

Hattatların, yazacakları yazıya göre ve çeşitli kalınlıklarda, çok sayıda kalemleri vardır.

İyi bir kamış kalemde aranan nitelikler şunlardır: 'Kamış ne çok sert, ne yumuşak, orta sertlikte olmalı; kızıl veya beyaz, damarları düzgün ve sağlam olmalıdır, aksi takdirde kalemin ucu doğru çatlamaz; serçe parmağı kalınlığında, 10-12 parmak uzunluğunda olmalıdır.

Kullanılmakta olan kalemde eğrilik veya girinti çıkıntı olunca, kaynamakta olan suya sokulur, biraz suda tutulup çıkartılarak, henüz sıcakken doğrultulurdu.

Kamış kalemlerin Cava kalemi, Hint kalemi, Celi kalemi gibi çeşitleri vardır. Kalemin her yontuluşunda sırçasına, içine kül konmuş bez sürülür ve kalemin mürekkebi çekmesi kolaylaşırdı. .

İslâmiyet'te kalem, yazı gibi, ilâhî bir lütuf olarak kabul edilmiştir. Hattatlar kalemi açarken çıkan yongaları herhangi bir yere atmaz, toprağa gömerlerdi. Bunun sebebi kalem adının Kur'an'da geçmesidir. Ömürlerince açtıkları kalemlerin yongalarını toplayıp, ölünce sularının bunlarla ısıtılmasını vasiyet eden hattatlar olduğu da yazılmıştır.

Hattatlar arasında kaleni kullanışlarına göre isim alanlar da vardır: Simin kalem Yusuf, Ahenin kalem Süleyman, Zerrin kalem Hüsameddin gibi...

2- Eski harflerle yazılan yazı çeşitlerinden her biri: sülüs kalemi, reyhanî kalemi, kûfî kalemi v.b.

 

Hukuk Terimi Olarak Kalem:
Mahkemeler ve Cumhuriyet savcılıklarının yazı işlerini yürüten birimi.

 

Benzer Yöresel-Bölgesel Terimleri:

Beg: Bey, beyim (Erzurum) Devamını Oku

Teyin: Sincap (Sivas) Devamını Oku

Mısır: Hindi (Sivas) Devamını Oku

Keri: Sonra (Sivas) Devamını Oku

Örüzger: Rüzgar, yel (Sivas) Devamını Oku

Maraba: Tarım işçisi (Erzurum) Devamını Oku

Boduç: Küçük toprak su kabı (Sivas) Devamını Oku

Gottoz: Dik kafalı (Erzurum) Devamını Oku

Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz.

Formula-1 Terimleri Sözlüğü

Deprem Terimleri Sözlüğü

Okçuluk Terimleri Sözlüğü

Boks Terimleri Sözlüğü

Haritacılık (Kartografya) Terimleri Sözlüğü

Hac ve Umre Terimleri Sözlüğü

Beslenme ve Diyet Terimleri Sözlüğü

İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Terimleri Sözlüğü

Atıcılık Terimleri Sözlüğü

TERİMLER SÖZLÜĞÜ ANA SAYFA

Online Yöresel-Bölgesel Terimleri Sözlüğü