Eğitim Siteleri

    Tezhib (Tezhip) Nedir? Tezhib (Tezhip) Hakkında Kısa Bilgi

    Tezhib (Tezhip)Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Tezhib (Tezhip) :
    Yazma kitaplarla murakkalarda, boya ve altın tozu ile yapılan her türlü süsleme, işine tezbib(Tezhip) denilir. Böyle eserlere müzehheb, tezbib yapanlara ise müzehhib denilir.

    Arapçada altınlama anlamına geliyorsa da, tezbib sözü yalnız altınla işlenen süsleme için değil, toprak boyalarla yapılan kitap tezyinatı için de kullanılır. Hattâ bazı müzehhibler minyatür de yapmışlardır.

    Yazma kitaplarda zahriyeler, batimeler, kitapların ilk sayfa başları, başlık, secde kenarları ve değerli yazmaların sayfa kenarları tezhiblenirdi. Müzekkib, kalem fırça ile tezhib şekillerini kâğıt üzerine çizer, sonra şimşir veya çinko üzerinde iğne ile delerek tezhiblenecek esas kâğıt üzerine tatbik eder ve ince kömür tozuyla, delinen şekiller esas kâğıt üzerine silkilir. Elle bozmamak için şekillerin dörtte bir kısımları silkilip, boyandıkça diğer kısımlara geçilir. Sonra boya, altınlama ve mühreleme işlemleri uygulanır. Tezhibde bazı boya ve yaldızlar kabarık gösterilmek istenirse, yaldız ve renk sürülmeden önce yumurta sarısıyla karıştırılmış kalınca beyaz boya ile kapatılıp kuruması beklenir. Sonra üzeri yaldız ve boya ile işlenir.

    Türk tezhibi dört genel bölümde toplanabilir:

    1. Selçuklu tezhibi,
    2. Osmanlı erken devir tezhibi,
    3. Osmanlı klâsik devir tezhibi,
    4. Batılılaşma dönemi tezhibi.

    XV. yüzyılda genellikle rûmi üslûptaki kıvrımlı bezemeler, Lâle devrinde kökler ile çiçekler, barok devrinde ise Avrupa rönesans ve barok kıvrımları taklit edilmiştir.

    Teknik ayrılıklarına göre; zeminleri doldurulmuş ağır tezbibler, katı'a, saz yolu, pesend, halkâr, altın varak yapıştırma, ezilerek toz hâlfine getirme, serpme (zerefşan) ve püskürtme gibi çeşitli metodlar tezhibe uygulanmıştır.

     

    Benzer Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri :

    terimler sözlüğüMuharrir : Tahrir eden, yazı yazan, kâtip, yazar, bir mevzuu yazı ile anlatan.... devam et

    terimler sözlüğüLake Cilt : Mukavva, deri veya tahta üzerine uygulanan çeşitli boyamaların üzerine vernik sürülmek suretiyle hazırlanan ciltlere verilen ad. Lake ilk defa 5000 yıl önce eski Mısırda tahta lâhitler üzerinde görülmüştür. Sulu boya ile yapılan nakışların bozulmaması için, bir sıvıda eritilen bir nevî reçine, boyalar üzerine kaplanmıştır. Bu, suda erimeyen ve bozulabilecek altınlı ve sulu boyalı kap nakışları üzerine, korumak amacıyla sürülen bir verniktir. Ciltlerin üzerine boya ve altınla çiçek gibi resimler yapılır; üzerine rugan (bk. rugan, rugani) da denilen vernik çekilirdi. Önce mukavva murakka hazırlanır, murakkanın üzerine vernik çekilir; üzerine altın veya boya ile nakış yapılır, üst üste birkaç kat vernik çekilirdi. Deri üstüne yapılacaksa, sirkeli yumuşak bir bezle derinin yüzü temizlenerek yağı alınır, bu işlemle boya veya altının deri üzerine düzgün olarak sürülmesi ve dökülmemesi sağlanır; boya ve altından sonra da birkaç kat vernik çekilirdi. Türkiye'de bilhassa Diyarbakır Bursa, İstanbul ve Edirne şehirlerinde lake cilt yapılmıştır. Önceleri rugani diye isimlendirilen bu ciltlere, en güzel örnekleri Edirne'de yapıldığı için, Edirnekârî de denilmiştir. XVIII. yüzyıl sonlarında lake cildlerde bir gerileme başlayarak, sonraları Avrupai tesir altına girmiştir.... devam et

    terimler sözlüğüHint Kâğıdı : Pamuktan yapılan ve minyatürde kullanılan kâğıt.... devam et

    terimler sözlüğüNesehahu : Ketebe ile ilgili bilgilere bakınız.... devam et

    terimler sözlüğüKağıtlar : Kitap sanatlarında yazı malzemesi olarak kullanılan kağıtların en eskisi parşömendir. Özellikle mushaflarda bunlar kullanılmıştır. Daha sonra papirüs görülür. Papirüs yerini yavaş yavaş kağıda bırakmıştır. Osmanlıların yaptıkları kağıtlar Avrupada önemle aranan kağıt olmuştur. Daha sonra İslam dünyasında Avrupa kağıdı yayılmış özellikle İtalyan kağıdı tercih edilmiştir. Tezhib sanatında kağıdın önemini bilen müzehhibler bunu titizlikle seçmişlerdir. Tezhiblenmeden önce kağıt aharlama, mühreleme ve uzun süre bekletilme gibi aşamalardan geçirilerek, en elverişli duruma getirilerek kullanılır. Kitap sanatlarında kullanılan kağıdın haricinde, levhalarda kullanılan, murakka denilen kartonu müzehhibler kendileri hazırlamaktadır. Murakka müzehhibin tuvalidir. Kağıtların suyuna göre çapraz ve üst üste gelerek, özel olarak hazırlanmış muhallebi (şap, jelatin ve buğday nişastası) ile yapıştırılmasından elde edilir. Kağıtlar ve murakkalar çeşitli renklerde boyanarak kullanılmıştır. Bu renkler tabiattan hazırlanan boyalardır. Çiçeklerden, köklerden, topraktan elde edilmektedir. En çok kullanılan renkler, sarı, kırmızı (gül, nar çiçeği kırmızısı, kiremit kırmızısı), yeşil, mavi, siyahtır.... devam et

    terimler sözlüğüMihras : Renkli mürekkep yapmakta kullanılan maddeleri ezmeğe yarayan âletin adı. Buna havan da denilirdi. Somaki, pirinç veya mermerdendi.... devam et

    Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...

    terimler sözlüğü Bisiklet Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Trafik ve İlk Yardım Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Üniversite Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Hentbol (Eltopu) Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Belediyecilik-Kamu Yönetimi Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Osmanlıca Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Matematik-Geometri Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Binicilik Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Fen Bilimleri Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Edebiyat Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Sunuculuk-Televizyonculuk Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Eğitim-Öğretim Terimleri Sözlüğü

    Online Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

    Terimler Sözlüğü Ana Sayfaya Dönüş İçin Tıklayın