eğitim sitesi

Şemse Nedir? Şemse Hakkında Kısa Bilgi

ŞemseArkeoloji Terimi Olarak Şemse :
Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

 

ŞemseSanat Terimi Olarak Şemse :
Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

 

ŞemseTarih Terimi Olarak Şemse :
Yazma kitapların cildine, baş sayfalarının üst bölümüne veya kumaşlara, kapı, pencere gibi yerlere işlenen veya çizilen güneş biçiminde süs.

 

ŞemseYazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Şemse :
(Şems: Arapçada güneş). Eski kitap ciltlerinin üzerine yapılan güneş şeklinde süsleme motifi. Kapağın tamamını kaplayan meşinin üzerine yapıldığı gibi, ayrı bir parça hâlinde kabı örten meşinin ortası hazırlanan parça büyüklüğünde kesilip yerleştirilmek suretiyle yapıldığı da olmuştur. Parçalı olmayıp meşinin üstüne yapılana yekpare şemse; parça hâlinde kesilip yerleştirilerek yapılana parçalı şemse; etrafı zincir şeklinde bordürlü olana zincirli şemse; kapakların mukavvası oyulup, içine kabartma olarak oturtulana gömme şemse; şemse kısmı zeminden farklı renkte olana mülevven şemse; sırf altın yaldızla basılana mülemma şemse; kesilerek oyulmuş deriden yapılana müşebbek şemse; cildin üzerine kalıpla kabartma olarak basılan ve üzerine yaldız vurulmayana soğuk şemse; motif kalıbının zemini altınla doldurulmuş, motifler kabartma şeklinde üstte ve deri renginde bırakılmışsa alttan ayırma şemse; zemin olduğu gibi bırakılıp, yalnız motifler altınlanmışsa üstten ayırma şemse denilir.

Şemseler Anadolu Selçukluları ve XV. yüzyıl Osmanlı kitap kaplarında genellikle yuvarlak, dilimli, nadiren beyzidir. XVI. yüzyıldan itibaren ise oval biçimde ve salbeklidir. Şemse, salbek, köşebent kompozisyonunu kenarlarda bordur çevirir. Klâsik Türk ciltlerinde genellikle şemse ile köşebent arasındaki kısım boş bırakılmış, az sayıda ciltte ise bu kısım da süslenmiştir.

Şemselerde genellikle rûmi ve hatai motifler, geometrik biçimler kullanılmıştır. Motif yerleşiminin çoğu zaman (S) harfi biçiminde bir hat gelişimi üzerinde oluştuğu görülür. Süslemelerde adeta bir ters simetri vardır.

 

Benzer Arkeoloji Terimleri :

terimler sözlüğüTepelik : Kompozisyonu oluşturan süs düzeninin üst ya da tepe kısımlarında bulunan motifler.... devam et

terimler sözlüğüCaput Mundi : Latince'de dünyanın başkenti anlamına gelen sözcük.... devam et

terimler sözlüğüDecumanus : Roma şehirciliğinde, kentin orta yerinde cardo ile kesişen doğu-batı caddesine verilen ad.... devam et

terimler sözlüğüKrepidoma (Krepis) : Hellen tapınak platformunun dış kenar basamakları.... devam et

terimler sözlüğüCavea : Bir tiyatroda izleyicilerin oturduğu kademeli bölüme verilen ad. Genellikle yamaçlara yaslanan cavea'ların biçimi, ilke olarak yarım yuvarlaktı. Ancak M.Ö. IV. yüzyıldan sonra, kimi tiyatrolarda cavea, tepeden analemma'ya doğru genişletilerek elip biçimini almıştır. Cavea, topografik özelliklere göre değişen, ancak genelde 26-27 derece olan bir açı yapardı. Düzlük alanlarda ise bu açı 10 dereceye inerdi. Cavea eğiminin araziye oranı 1 / 2:26.6′dır.... devam et

terimler sözlüğüKatedral : Piskoposluk kilisesi. Genellikle boyut açısından normal kiliselerden daha büyüktür.... devam et

Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...

terimler sözlüğü Beslenme ve Diyet Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Beyzbol Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Osmanlıca Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Otomobil-Araba Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Müzik-Dans Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Teknolojik Ürünler Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Yapı-Dekorasyon Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Sutopu Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Halter Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Ekoloji - Çevre Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Belediyecilik-Kamu Yönetimi Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Basketbol Terimleri Sözlüğü

Online Arkeoloji Terimleri Sözlüğü

Terimler Sözlüğü Ana Sayfaya Dönüş İçin Tıklayın