Eğitim Sitesi

AFGANİSTAN ÜLKESİ

AFGANİSTAN ÜLKESİ

AFGANİSTAN ÜLKESİ(Afganca: Da Afganistan Dimukratik Comhuriyat; Fr.: République d'Afghanistan; İng.: Republic of Afganistan), Batı ve Orta Asya arasında, yüzyıllardan beri Hint, İran, Çin ve Sovyetler Birliği'ni birbirine bağlayan yollar üzerinde bulunan ülke. Batıda İran, kuzeyde Batı Türkistan, doğu ve güneyde Pakistan ile sınırlanır. Ayrıca kuzeydoğuda, yaklaşık 100 km. uzunluğunda dar bir sınırla Çin'in Doğu Türkistan bölgesiyle komşudur. Başlıca kentleri: Başkent Kâbil (1.179.341), Kandehar (205.177), Herat (159.804), Baglan (111.000). Dağlar, derin vadilerle parçalanmış platolar ülkenin en geniş bölümünü kaplar. Çok şiddetli karasal iklime sahiptir. Yaz ve kış ortalamaları arasında büyük fark vardır. Yıllık yağış tutarları azdır. Özellikle güneybatısı çöl koşulları altındadır. Bu nedenle çoğu Amuderya ve İndus'un kolları olan akarsularının rejimleri düzensizdir. Nüfus, etnik yapısıyla oldukça karışıktır: Peştular (%60), Tacikler (%25-30), Özbekler (%5). Ülkenin ulaşım özellikleri çok yetersizdir. Karayolu ağı son yıllarda yeni yeni kurulmakta ve modernleşmekte, 1955'ten beri başlıca kentleri birbirine bağlayan havayolları ulaşımı gittikçe gelişmektedir. Kâbil ve Kandehar'da birer uluslararası havalimanı vardır. Ekonomi hemen hemen tümüyle tarıma bağlıdır. Çalışan nüfusun %90'ı tarımla uğraşır. Göçebelik ve yaylacılık yaygındır. Afganistan, ticaret yollarının kavşak noktasında bulunmasından dolayı eski çağlardan beri pek çok akınlara uğradı. 1747'de Ahmet Şah Dürrani'nin başa geçmesiyle kurulan Afgan Krallığı, 1960'ta Zahir Şah döneminde meşruti monarşiye dönüştü. 1973'te eski başbakan Muhammet Davut bir darbeyle cumhuriyet ilân etti. 1978'de ülkede Nur Muhammet Taraki'nin başkanlığındaki Afganistan Demokratik Halk Partisi'nin (ADHP) yönetiminde sosyalist bir devlet kuruldu. ADHP daha sonra kendi içinde bölünmelere uğradı ve Hafızullah Amin, bir darbeyle Taraki'nin yerine başa geçti. Tüm bu karışıklık, 1979 Aralığı'nda Sovyetler Birliği'nin, ADHP'nin kendi doktrinlerini savunan kanadına yardım etmek amacıyla ülkeye girmesi ve Babra Karmal hükümetinin yönetime gelmesiyle sonuçlandı. Bu durum ülke çapında bir ayaklanmaya neden oldu. Müslüman mücahitler Sovyet güçlerine karşı "cihat" ilân ettiler. Çıkan çatışmalarda on binlerce Afgan öldü, yaklaşık iki milyonu da Pakistan ve İran'a kaçtı. Mücahitlerin silâhlı direnişi özellikle 1984'te yoğunlaştı. afganistan Sovyetler, BM Genel Kurulu'nun Afganistan'daki yabancı birliklerin çekilmesini öngören 2 Ocak 1984 tarihli kararını uygulamaya yanaşmadı. 1986'da ADHP Genel Sekreterliği'nden uzaklaştırılan Babra Karmal'ın yerine geçen Muhammed Necibullah ülkenin yeni önderi oldu. Sovyet birliklerine ve Kâbil hükümetine karşı direnişi sürdüren güçler arasında Afgan Mücahitleri İslâmî İttihadı ile Hizb-i İslâmi yanında ADHP'nin halk kanadı da yer aldı. 14 Mayıs 1988'de 8,5 yıldan beri Afganistan'da bulunan Sovyet askerlerinin yavaş yavaş çekilecekleri açıklandı. Sovyetler 13 Şubat 1989'da Afganistan'daki son askerlerini de çektiler. Sovyetlerin çekilmesinden sonra devam eden iç savaş sırasında direnişçi gruplar 1992'de Kabil'e girerek Necibullah yönetimine son verdiler. İslâm Cumhuriyeti ilân edilen ülkede iç savaş durmadı. 1994'ten sonra güç kazanan Taliban hareketi, 1996'da Kabil'e girdi ve katı bir İslâmcı yönetim kurduysa da ülkedeki çatışmalar ve belirsiz durum devam etti. Çatışmalar nedeniyle ülke nüfusunun yaklaşık 1.5 milyonu Pakistan'a, 1.4 milyonu da İran'a göç etti.

 

tags afganistan afganistan ülkesi afganistan nerededir afganistan hakkında bilgi afgan cihat hakkında bilgi ile ilgili

Sayfada AFGANİSTAN ÜLKESİ başlığı altında bilgiler sunulmaktadır.

Aşağıdaki bilgilere de bakabilirsiniz...

 

İçerik Hakkında Yorum Yazın...

Yazan:  

Henüz Yorum Yazılmamış.
İlk Yorumu Siz Yazabilirsiniz.

Aşağıda son eklenen bilgileri görebilirsiniz...

BİLGİ TÜRLERİ NELERDİR?

ÇIĞLIK TABLOSU

KANLI NOEL NEDİR?

NİKOS SAMPSON KİMDİR?

MAKARİOS KİMDİR?

EROTOMANİ NEDİR?

KÂTİP ÇELEBİ KİMDİR?

TABYA NEDİR?

KEPSUT İLÇESİ

FRİDA KAHLO KİMDİR? HAYATI

GÖBEKLİTEPE ÖREN YERİ

NÂZIM HİKMET RAN KİMDİR?

ANSİKLOPEDİK BİLGİLER ANA SAYFA