Yazılı Sınav Soruları

Kalemtıraş Nedir? Kalemtıraş Hakkında Kısa Bilgi

KalemtıraşYazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Kalemtıraş :
Kamış yazı kalemlerini açmakta kullanılan uzunca saplı bıçak. Arapçası mibree'dir. Gezlik de denir. Yazı takımları arasında mutlaka kalemtıraş bulunur; sapları kemik, fildişi, sedef, öd ağacı, abanoz, akik, mercan, hünnap veya pelesenkten yapılırdı. Kalemtıraş tığı da denilen bıçakla sap arasında, çoğu zaman pirinçten yapılmış bir bilezik bulunur. Buna pırazvana denilir.

Altın ve gümüşten pırazvanası olan kalemtıraşlar da vardır. Kalemtıraşlar bıçaklarının şekillerine göre: hattatî, kâtibî, servî, küt, söğüt yaprağı, cam kırığı, izmarit; saplarının şekillerine göre; çelik sap, demirhindi; şirmaga (balık derisi kaplı), gümüş pırazvana, altın pırazvana gibi isimler alır. Bıçak üzerinde pırazvanaya yakın yerde çeşitli şekillerde oyulmuş imzalar ve süsleme vardır. Kalemtıraşçılar icazet almadan imza koyamazlardı. Bunlar peştamal kuşanırken, en yaşlı kalemtıraş üstadı kendilerine o güne kadar kullanılmamış isimlerden birini verirdi.

Kalemtıraşın çeşitleri vardır: Hâkk işinde kullanılan, kalemtıraşın adı mihfere, yalnızca kalemin, yarılması işinde kullanılanın adı ise mifrez'dir. Yanlışları kazımak için minik kalemtıraşlar da yapılır ve bunlar çoğu kez orta kalemtıraşların sapı içinde açılan boşluğa yerleştirilir; sapın alt ucundaki kapak açılarak çıkarılırdı. Bunlara yavru kalemtıraş denilirdi.

Kalemtıraşı, Osmanlılar İranlılardan almışlardır. Yavuz Sultan Selim'in İran'dan getirdiği ve ganimetlerin en kıymetlisi saydığı Tebriz sanatkârları arasında kalemtıraşçılar da vardı. Ancak Osmanlı kalemtıraşları da çok zarif ve mükemmeldir.

 

Benzer Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri :

terimler sözlüğüKıta : Dört mısradan meydana gelen nazım şekli. Ayrıca güzel yazı ile yazılmış küçük levhalara da kıta denilmiştir.... devam et

terimler sözlüğüŞebih Yazmak : İnsan resmi yapmak.... devam et

terimler sözlüğüBerk-i Halkari : Halkârî işlerindeki yaprak motiflerine denir.... devam et

terimler sözlüğüİstilize Tabiat : Tabiattan örnek alarak sade teferruata verilen tezyinî mahiyete ıtlak olunur.... devam et

terimler sözlüğüMisin : Meşin ile ilgili bilgilere bakınız.... devam et

terimler sözlüğüBoyun : Arap harflerinin bükülme yerlerine verilen ad.... devam et

Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...

terimler sözlüğü Atıcılık Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Eskrim Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Diksiyon ve Hitabet Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Tarih Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Filateli (Pulculuk) Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Uzay ve Astronomi Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Mantık Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Satranç Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Ekoloji - Çevre Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Atletizm Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Güreş Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Eğitim-Öğretim Terimleri Sözlüğü

Online Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

Terimler Sözlüğü Ana Sayfaya Dönüş İçin Tıklayın