Eğitim Sitesi

Kalem Nedir? Kalem Hakkında Kısaca Bilgi

Kalem Terimi Hakkında Bilgiler

KalemOsmanlıca Terimi Olarak Kalem:
Osmanlılarda resmi evrakı hazırlayan ünite katiplerin çalıştığı yer.

 

KalemYazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Kalem:
1- Yazı yazmakta kullanılan kamış. Hattatlarımızın kullandıkları kamış kalemler genellikle Irak ve İran'dan gelirdi. Bu kamışlar, kararmaları için gübreye yatırılır, koyu kahverengini alırdı.

Kamış kalemler şöyle açılırdı: Önce kamışın iki boğum arasında kalan kısmı alınır. Sol avucun içine yatırılarak baş-parmağın ayasına dayanmak suretiyle tutulup, kalemtıraşla eğik olarak kesilir. Sivrice kısmın eti iyice tıraş edilerek inceltilir. Bu yassı ve dil gibi alan incelmiş kısmın kenarları alınarak, yazılacak yazıya uygun kalınlıkta yontulur. Kalem maktanın üstüne konularak ortasına bir yarık (şakk) yapılır. Maktanın yuvasına oturmuş olan kalemin üstüne sol elin başparmağıyla sıkıca bastırılarak, kalemin ucu biraz eğik olarak kesilir. .

Hattatların, yazacakları yazıya göre ve çeşitli kalınlıklarda, çok sayıda kalemleri vardır.

İyi bir kamış kalemde aranan nitelikler şunlardır: 'Kamış ne çok sert, ne yumuşak, orta sertlikte olmalı; kızıl veya beyaz, damarları düzgün ve sağlam olmalıdır, aksi takdirde kalemin ucu doğru çatlamaz; serçe parmağı kalınlığında, 10-12 parmak uzunluğunda olmalıdır.

Kullanılmakta olan kalemde eğrilik veya girinti çıkıntı olunca, kaynamakta olan suya sokulur, biraz suda tutulup çıkartılarak, henüz sıcakken doğrultulurdu.

Kamış kalemlerin Cava kalemi, Hint kalemi, Celi kalemi gibi çeşitleri vardır. Kalemin her yontuluşunda sırçasına, içine kül konmuş bez sürülür ve kalemin mürekkebi çekmesi kolaylaşırdı. .

İslâmiyet'te kalem, yazı gibi, ilâhî bir lütuf olarak kabul edilmiştir. Hattatlar kalemi açarken çıkan yongaları herhangi bir yere atmaz, toprağa gömerlerdi. Bunun sebebi kalem adının Kur'an'da geçmesidir. Ömürlerince açtıkları kalemlerin yongalarını toplayıp, ölünce sularının bunlarla ısıtılmasını vasiyet eden hattatlar olduğu da yazılmıştır.

Hattatlar arasında kaleni kullanışlarına göre isim alanlar da vardır: Simin kalem Yusuf, Ahenin kalem Süleyman, Zerrin kalem Hüsameddin gibi...

2- Eski harflerle yazılan yazı çeşitlerinden her biri: sülüs kalemi, reyhanî kalemi, kûfî kalemi v.b.

 

KalemHukuk Terimi Olarak Kalem:
Mahkemeler ve Cumhuriyet savcılıklarının yazı işlerini yürüten birimi.

 

KalemYöresel-Bölgesel Terimi Olarak Kalem:
Lahana (Sivas)

 

    Benzer Osmanlıca Terimleri:

    box Serasker: 1- Padişah ve sadrazam sefere çıkmadığı zaman ordunun başında seferi yöneten vezire verilen ünvan. / 1826 yılında yeniçeri ocağının kaldırılmasından s devam et

    box Halife: Hz. Muhammed'in vekili olarak Müslümanların lideri ve şeriatın koruyucusu olan kimse. devam et

    box Sadrazam: Osmanlılarda padişahtan sonra gelen ikinci adam, en yetkili devlet görevlisi. Günümüz başbakanı. devam et

    box Çeşnigir: Darphane-i Amire 'de (darphane) çalışan ve basılan gümüş ve altın paraların ayarını kontrol eden kişi. devam et

    box Meşveret: Herhangi bir konuda danışma, görüş alışverişinde bulunma. devam et

    box Acem Çapkınları: Kiralık atlar hakkında kullanılan bir tabirdir. Arabaların genel olarak kullanılmaya başlanmasına ve tramvayların inşasına kadar halk şehir dahilinde, devam et

    box Veraset: Kalıtım, irsiyet, mirasta hak sahibi olmak. devam et

    box Namazgah: Açıkta namaz kılmak için hazırlanmış yer. devam et