Eğitim Sitesi

DOĞAÖTESİ NEDİR?

DOĞAÖTESİ NEDİR?

Duyular aracılığıyla kavranılamayan şeylerin alanı ya da bu alanın bilgisi. İnsanoğlu, düşünmeye başlayalı beri, kendisiyle ve evrenle ilgili köklü sorular sorarken somut olanın, elle tutulur, gözle görülür olanın dışında ya da ötesinde bir başka varlık alanının bulunup bulunmadığı sorusunu da sormuştur. Bu sorunun olumlu yanıtları doğaötesi bilgisini oluşturur. Adını Aristoteles'in bilgi kuramıyla ilgili yapıtına İ.Ö. 1. yüzyılda Rodoslu Andronikos tarafından verilmiş olan Metaphisica (Yun: meta ta phisica= fizikten sonra) adından alan bu kavram, uzun süre felsefede şeyleri rastlantılarıyla değil de, kendileri olarak ele alan temel araştırma alanını belirlemiştir. Doğaötesi kavramını felsefesinde hiç kullanmamış olan Aristoteles de doğaüstünden varlık olarak varlık araştırmasını anlıyordu. Aristoteles'ten sonra doğaötesi terimi Aristoteles'in "ilk felsefe" dediği köklü nedenler araştırmasına karşılık kullanılmaya başlandı. Hristiyan dogmalarının Aristotelesçi temellendiricisi Aziz Tommaso, doğaötesi araştırmasını ya da varlık olarak varlık araştırmasını, felsefesinin temeli durumuna getirdi. Daha sonra doğaötesi, felsefe tarihi boyunca oldukça değişik anlamlar aldı. Bilginin öncesel koşullarını benimseyen filozoflar için, doğaötesi bu koşullarla ilgili tüm ussal araştırmayı içerir. Kant, doğaötesine kendi felsefe anlayışına göre değişik bir anlam yükler; buna göre doğaötesi yalnızca us kaynağından ya da kavramları "a priori" tanıma yetisinden gelen, yani deneysel verilerle ilgisi olmadığı gibi zamanın ve uzayın sezgileriyle de ilgisi olmayan tüm bilgileri içerir. "Doğaötesi, gerçekte salt usla sahip olduğumuz her şeyin dizgesel bir biçimde düzenlenmiş bilançosudur" der. Auguste Comte'ta doğaötesi, deneyin alanını ya da olgular alanını aşan şeydir. Auguste Comte, olumlu dönemi önceleyen ve olguların, deneyine ulaşamayacağımız bilgilerle açıklandığı dönemi, doğaötesi dönem diye adlandırır. Böylece felsefe tarihi boyunca çeşitli anlamlar alan doğaötesi, Auguste Comte'la olumsuz bir anlam kazanmıştır. Günümüzde soyut, karmaşık, doğrulanamaz tüm bilgileri doğaötesi bilgiler diye nitelemek alışkanlık olmuştur. Ne var ki bazı çağdaş filozoflar, onun olumlu anlamını korumaya özen göstererek, ona insan yaşamıyla ilgili en genel araştırma anlamı vermişlerdir. Varoluşçu felsefede tüm yaşarlığı içinde ya da yaşamla ilişkisi içinde ele alınan insanın araştırılması doğaüstünün araştırılması olarak değerlendirilir. Marksist felsefeye göre dural olan, tarihsel olmayan, diyalektikle ilgisi bulunmayan tüm bilgiler, doğaötesi bilgilerdir.

 

tags doğaötesi nedir? doğaötesi doğaötesi hakkında bilgi hakkında bilgi ile ilgili güncel bilgiler ansiklopedik bilgi bilgi ansiklopedisi

Sayfada DOĞAÖTESİ NEDİR? başlığı altında bilgiler sunulmaktadır.

Aşağıdaki bilgilere de bakabilirsiniz...

 

İçerik Hakkında Yorum Yazın...

Yazan:  

Henüz Yorum Yazılmamış.
İlk Yorumu Siz Yazabilirsiniz.

Aşağıda son eklenen bilgileri görebilirsiniz...

​​​​​​​EDVARD MUNCH KİMDİR?

BİLGİ TÜRLERİ NELERDİR?

ÇIĞLIK TABLOSU

KANLI NOEL NEDİR?

NİKOS SAMPSON KİMDİR?

MAKARİOS KİMDİR?

EROTOMANİ NEDİR?

KÂTİP ÇELEBİ KİMDİR?

TABYA NEDİR?

KEPSUT İLÇESİ

FRİDA KAHLO KİMDİR? HAYATI

GÖBEKLİTEPE ÖREN YERİ

ANSİKLOPEDİK BİLGİLER ANA SAYFA