Eğitim Sitesi

Tuğra Nedir? Tuğra Hakkında Kısaca Bilgi

Tuğra Terimi Hakkında Bilgiler

TuğraYazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Tuğra:
Osmanlı devrinde, tahtta bulunan padişahın adına çekilen "tuğra", padişahla birlikte babasının adını ve daima muzaffer olmasını dileyen bir duayı ihtiva eden özel bir şekildir. Tuğra bilhassa XVI. asırda tezhipli olarak hazırlanırdı. Tuğrayla padişahlar dışında, tarikat pirlerinin isimleri yahut bir ayet veya hadis yazıldığı da görülmektedir.

Tuğra dört bölümden ibarettir:

Sere: Tuğranın alt tarafında bulunan ve asıl metnin yazılı olduğu kısmın adı. Kürsü de denir. Bu kısımda padişahın ve babasının adları yazılıdır. Sere, Osmanlı Padişahı 2. Mehmed'in tuğralarında belirlenmeye başlamış, önceleri dörtgene benzerken, II. Selim zamanında üstü daralarak üçgene benzemiş, daha sonra kaidesi yuvarlaklaşmış, II. Mahmud tuğraları ile son şeklini almıştır.

Beyze : Tuğranın sol tarafındaki yuvarlak kısma verilen, addır. Yumurtaya benzediği için bu ad verilmiştir. Tuğranın bu kısmı, tuğradaki baba adına işaret eden «bin» sözünün yazılış biçimidir. Bazen dal (^) harfi, bazen da yalnızca tuğrayı tamamlayan işaretler bu şekli alır. «Muzaffer» kelimesi tuğraya girdikten sonra bu kelimenin n (j) harfi sola doğru beyzeleri keserek uzamıştır, iç beyzenin ortasında «daima» kelimesi yazılıdır.

Tuğ : Tuğranın üst tarafındaki elif harfi şeklindeki çizgilerin adıdır. Bunlar bazen elif (ا), bazen lam (ل), yahut ısı (J) harfinin çizgisi olurlar,

Elif'(ا) veya elif-lâm (ل) da denir, Bazı tuğralarda tuğların bir kısmı hiçbir harfin uzantısı değil, yalnızca şekli tamamlayan işaretlerdir. Tuğların yanlarında flama şeklindeki kavislere zülüfveya. zülfe''deniş.

Kol : Hançere de denilir. Beyzelerin devamı olan ve Muzaffer kelimesinin üzerinden geçerek paralel şekilde sağa uzanan kısımlardır.

 

TuğraOsmanlıca Terimi Olarak Tuğra:
1- Padişahın adının yazılı bulunduğu ve karmaşık yazı tekniği ile yazılmış olan sembol.

2- Osmanlı Padişahlarının imza yerine kullandıkları özel bir biçimi olan işaret.

 

TuğraTarih Terimi Olarak Tuğra:
Osmanlı padişahının imza yerine kullandığı, özel şekli olan, sanat eseri halinde yapılmış ve sembolleşmiş işareti.

 

TuğraSosyal Bilgiler Terimi Olarak Tuğra:
Osmanlı padişahlarının imza yerine kullandıkları, özel bir biçimi olan sembolleşmiş işaret.

 

TuğraSanat Terimi Olarak Tuğra:
Padişahın adının yazılı bulunduğu ve karmaşık yazı tekniği ile yazılmış olan sembol.

 

    Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:

    box Sertâb: Klâsik ciltlerde mıkleple alt kapak arasındaki parça. Sayfa kenarlarını korur ve mıklebe hareketlilik sağlar. Üzerinde âyet, beyit yazılı olanları var devam et

    box Mürekkep Yalamak: Okuyup yazmak, ilim öğrenmek yerine kullanılan bir deyim. Bezir isi mürekkeple aharlı kâğıda yazılan yazının yanlışı yalamak suretiyle silindiği için devam et

    box Müzehhip: Ezilmiş toz altınla birlikte sulu guvaj boya ile süsleme yapan sanatkâr. Tezhip yapan sanatkâr. Bunların çarşıları vardı. Müzehhipler arasında hattat devam et

    box Divitşor: Mürekkep karıştırmakta kullanılan âletin adıdır. devam et

    box Pâhını Almak: Tıraş edilen derilerin kalan pürtüklerini temizlemek, deriyi bir defa daha inceltmek. devam et

    box Silkme Kesesi: Silkme yapmak için kullanılan kömür tozunun konulduğu gözenekli torba. devam et

    box Hafif Ebru: Üzerine yazı yazılmak üzere hazırlanan ve çok açık renk boyalarla yapılan ebru. Ebru ile ilgili bilgilere bakınız. devam et

    box Fevâid: Yazma kitaplarda, kitabın baş veya sonuna ya da boş yapraklarına, kitabı okuyanlar tarafından eklenen yararlı bilgiler; faideler. devam et