Eğitim Sitesi

Tirşe Nedir? Tirşe Hakkında Kısaca Bilgi

Tirşe Terimi Hakkında Bilgiler

TirşeYazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Tirşe:
Üzerine yazı yazılacak şekle konulmuş hayvan derisine verilen ad. İyisi genç dana derisinden, adileri koyun ve keçi derisinden yapılırdı. Eski yazılara göre tirşe şöyle yapılırd; Deri, kılları kesilip kireçlendikten sonra ağaçtan bir dayanak üstüne serilir, içi kazınarak, yapışık kalmış et ve yağ artıkları kaldırılır. Bol su ile yıkanır, temizlenir. Tahtaya gerilir, ete yapışık kısmına ince elekten geçirilmiş tebeşir tozu serpilir ve yüzeyi sünger taşı ile düzeltilir. Kıllı yüzeyi de sünger taşı ile düzeltilir. Bu işlem sırasında çok dikkat edip deriyi yıpratmamak gerekir. Böylece hazırlanan deri çerçeveye gerilerek özenle saçak ve kuru havada kurutulur.

Elde edilen tirşe (parşömen) ince ve beyazdır. Buna verilen diğer bir ad ise velin'dir. Tirşe beyaz, san ve kırmızı olmak üzere üç çeşittir. Yazı derinin bir yüzüne yazılır. Ak deri adı da verilir. Ayrıca altın inceltmekte kullanılan deriye de tirşe denilir.

 

    Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:

    box Habeşi: Eskiden Habeşistan'da yapılan bir yazı kâğıdı türü. devam et

    box Gezlik: "Eğri kılıcın ağzı". Kalemtıraş yerine de kullanılırdı. Gez açmağa mahsus küçük kalemtıraş. Ayrıca kalemtıraş ile ilgili bilgilere bakınız. devam et

    box Miklep: Eski yazma kitapların cildinin alt kapağı kenarına eklenen bir ektir ki ucu kapların ortasına kadar gelir, ekseriya kitaplar okunurken sahife arasında devam et

    box Baskı Kalıbı: Kitap kaplarına kabartmalı süsler basmakta kullanılan kalıp. devam et

    box Tefe: On tane altın varağa deste, on destesine tefe (veya defe) denir. devam et

    box Halezon (Helezon): Sümüklü böcek kabuğu. Miskale ile ilgili bilgilere bakınız. devam et

    box Mürekkebat: Hat öğretiminde, öğrenciye terkip ve tertip yeteneği kazandıran, cümle şeklindeki yazı örneklerinin çalışılması. devam et

    box Alt Bölüm: Fasıl. Yazmalarda bölüm içinde yer alan küçük ayırımlardan her biri. devam et