Yazılı Sınav Soruları

    Şemse Nedir? Şemse Hakkında Kısa Bilgi

    ŞemseYazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Şemse :
    (Şems: Arapçada güneş). Eski kitap ciltlerinin üzerine yapılan güneş şeklinde süsleme motifi. Kapağın tamamını kaplayan meşinin üzerine yapıldığı gibi, ayrı bir parça hâlinde kabı örten meşinin ortası hazırlanan parça büyüklüğünde kesilip yerleştirilmek suretiyle yapıldığı da olmuştur. Parçalı olmayıp meşinin üstüne yapılana yekpare şemse; parça hâlinde kesilip yerleştirilerek yapılana parçalı şemse; etrafı zincir şeklinde bordürlü olana zincirli şemse; kapakların mukavvası oyulup, içine kabartma olarak oturtulana gömme şemse; şemse kısmı zeminden farklı renkte olana mülevven şemse; sırf altın yaldızla basılana mülemma şemse; kesilerek oyulmuş deriden yapılana müşebbek şemse; cildin üzerine kalıpla kabartma olarak basılan ve üzerine yaldız vurulmayana soğuk şemse; motif kalıbının zemini altınla doldurulmuş, motifler kabartma şeklinde üstte ve deri renginde bırakılmışsa alttan ayırma şemse; zemin olduğu gibi bırakılıp, yalnız motifler altınlanmışsa üstten ayırma şemse denilir.

    Şemseler Anadolu Selçukluları ve XV. yüzyıl Osmanlı kitap kaplarında genellikle yuvarlak, dilimli, nadiren beyzidir. XVI. yüzyıldan itibaren ise oval biçimde ve salbeklidir. Şemse, salbek, köşebent kompozisyonunu kenarlarda bordur çevirir. Klâsik Türk ciltlerinde genellikle şemse ile köşebent arasındaki kısım boş bırakılmış, az sayıda ciltte ise bu kısım da süslenmiştir.

    Şemselerde genellikle rûmi ve hatai motifler, geometrik biçimler kullanılmıştır. Motif yerleşiminin çoğu zaman (S) harfi biçiminde bir hat gelişimi üzerinde oluştuğu görülür. Süslemelerde adeta bir ters simetri vardır.

     

    ŞemseArkeoloji Terimi Olarak Şemse :
    Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

     

    ŞemseSanat Terimi Olarak Şemse :
    Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

     

    ŞemseTarih Terimi Olarak Şemse :
    Yazma kitapların cildine, baş sayfalarının üst bölümüne veya kumaşlara, kapı, pencere gibi yerlere işlenen veya çizilen güneş biçiminde süs.

     

    Benzer Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri :

    terimler sözlüğüMibret : Eğe cinsinden bir âlet. Kamış kalemin elyafı ile diğer kısımlarının temizlenmesinde kullanılırdı.... devam et

    terimler sözlüğüFırfırı : Kırmız böceğinden çıkarılan, mora çalan kırmızı renk.... devam et

    terimler sözlüğüMüşair : Halkâr için altın ezme işleminde, ezilmeden kalan ve hemen çöken altın parçalarına verilen ad. Bunların yeniden ezilmesi gerekir. Halkâr ile ilgili bilgilere de bakınız.... devam et

    terimler sözlüğüKürrase : Yazma kitapların, sekiz sayfadan meydana gelen formasına verilen ad.... devam et

    terimler sözlüğüTuğra : Osmanlı devrinde, tahtta bulunan padişahın adına çekilen "tuğra", padişahla birlikte babasının adını ve daima muzaffer olmasını dileyen bir duayı ihtiva eden özel bir şekildir. Tuğra bilhassa XVI. asırda tezhipli olarak hazırlanırdı. Tuğrayla padişahlar dışında, tarikat pirlerinin isimleri yahut bir ayet veya hadis yazıldığı da görülmektedir. Tuğra dört bölümden ibarettir: Sere: Tuğranın alt tarafında bulunan ve asıl metnin yazılı olduğu kısmın adı. Kürsü de denir. Bu kısımda padişahın ve babasının adları yazılıdır. Sere, Osmanlı Padişahı 2. Mehmed'in tuğralarında belirlenmeye başlamış, önceleri dörtgene benzerken, II. Selim zamanında üstü daralarak üçgene benzemiş, daha sonra kaidesi yuvarlaklaşmış, II. Mahmud tuğraları ile son şeklini almıştır. Beyze : Tuğranın sol tarafındaki yuvarlak kısma verilen, addır. Yumurtaya benzediği için bu ad verilmiştir. Tuğranın bu kısmı, tuğradaki baba adına işaret eden «bin» sözünün yazılış biçimidir. Bazen dal (^) harfi, bazen da yalnızca tuğrayı tamamlayan işaretler bu şekli alır. «Muzaffer» kelimesi tuğraya girdikten sonra bu kelimenin n (j) harfi sola doğru beyzeleri keserek uzamıştır, iç beyzenin ortasında «daima» kelimesi yazılıdır. Tuğ : Tuğranın üst tarafındaki elif harfi şeklindeki çizgilerin adıdır. Bunlar bazen elif (ا), bazen lam (ل), yahut ısı (J) harfinin çizgisi olurlar, Elif'(ا) veya elif-lâm (ل) da denir, Bazı tuğralarda tuğların bir kısmı hiçbir harfin uzantısı değil, yalnızca şekli tamamlayan işaretlerdir. Tuğların yanlarında flama şeklindeki kavislere zülüfveya. zülfe''deniş. Kol : Hançere de denilir. Beyzelerin devamı olan ve Muzaffer kelimesinin üzerinden geçerek paralel şekilde sağa uzanan kısımlardır.... devam et

    terimler sözlüğüDudak : Sayfaların ön kenarlarının bozulmaması için sertâbın iki yanında alt kapak ve mıklep boyunca bırakılan fazlalığa denir.... devam et

    Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...

    terimler sözlüğü Hentbol (Eltopu) Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Astroloji Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Bilgisayar Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Sağlık-Tıp Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Perdecilik Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Tekvando Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Osmanlıca Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Turizm ve Otelcilik Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Kimya Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Mutfak - Yemek Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Hac ve Umre Terimleri Sözlüğü

    terimler sözlüğü Halter Terimleri Sözlüğü

    Online Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

    Terimler Sözlüğü Ana Sayfaya Dönüş İçin Tıklayın