eğitim sitesi

Şemse Nedir? Şemse Hakkında Kısa Bilgi

ŞemseYazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Şemse :
(Şems: Arapçada güneş). Eski kitap ciltlerinin üzerine yapılan güneş şeklinde süsleme motifi. Kapağın tamamını kaplayan meşinin üzerine yapıldığı gibi, ayrı bir parça hâlinde kabı örten meşinin ortası hazırlanan parça büyüklüğünde kesilip yerleştirilmek suretiyle yapıldığı da olmuştur. Parçalı olmayıp meşinin üstüne yapılana yekpare şemse; parça hâlinde kesilip yerleştirilerek yapılana parçalı şemse; etrafı zincir şeklinde bordürlü olana zincirli şemse; kapakların mukavvası oyulup, içine kabartma olarak oturtulana gömme şemse; şemse kısmı zeminden farklı renkte olana mülevven şemse; sırf altın yaldızla basılana mülemma şemse; kesilerek oyulmuş deriden yapılana müşebbek şemse; cildin üzerine kalıpla kabartma olarak basılan ve üzerine yaldız vurulmayana soğuk şemse; motif kalıbının zemini altınla doldurulmuş, motifler kabartma şeklinde üstte ve deri renginde bırakılmışsa alttan ayırma şemse; zemin olduğu gibi bırakılıp, yalnız motifler altınlanmışsa üstten ayırma şemse denilir.

Şemseler Anadolu Selçukluları ve XV. yüzyıl Osmanlı kitap kaplarında genellikle yuvarlak, dilimli, nadiren beyzidir. XVI. yüzyıldan itibaren ise oval biçimde ve salbeklidir. Şemse, salbek, köşebent kompozisyonunu kenarlarda bordur çevirir. Klâsik Türk ciltlerinde genellikle şemse ile köşebent arasındaki kısım boş bırakılmış, az sayıda ciltte ise bu kısım da süslenmiştir.

Şemselerde genellikle rûmi ve hatai motifler, geometrik biçimler kullanılmıştır. Motif yerleşiminin çoğu zaman (S) harfi biçiminde bir hat gelişimi üzerinde oluştuğu görülür. Süslemelerde adeta bir ters simetri vardır.

 

ŞemseArkeoloji Terimi Olarak Şemse :
Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

 

ŞemseSanat Terimi Olarak Şemse :
Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

 

ŞemseTarih Terimi Olarak Şemse :
Yazma kitapların cildine, baş sayfalarının üst bölümüne veya kumaşlara, kapı, pencere gibi yerlere işlenen veya çizilen güneş biçiminde süs.

 

Benzer Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri :

terimler sözlüğüKatığ : Katı'a kelimesinin katığ olarak kullanıldığı da görülmüştür.... devam et

terimler sözlüğüPesterek : Mühre tahtası ile ilgili bilgilere bakınız.... devam et

terimler sözlüğüZırnık : Sarı mürekkep.... devam et

terimler sözlüğüSarılma Rumî : Buna piçide Rumî de denir. Kendi içinde sarılma ve bükülme anlamında Farsça bir terimdir. Rumî motifinin üzerine çıkma yaparak sarılmış rumi örneğidir.... devam et

terimler sözlüğüTevkii : Tuğrai ile ilgili bilgilere bakınız.... devam et

terimler sözlüğüSeren : "Kef" harfinin üst çizgisi.... devam et

Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...

terimler sözlüğü Teknolojik Ürünler Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Trafik ve İlk Yardım Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Yüzme Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Atıcılık Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Diksiyon ve Hitabet Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Tiyatro Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Okçuluk Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Otomobil-Araba Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Kimya Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Sosyal Bilgiler Terimleri Sözlüğü

Online Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

Terimler Sözlüğü Ana Sayfaya Dönüş İçin Tıklayın