eğitim sitesi

Şemse Nedir? Şemse Hakkında Kısa Bilgi

ŞemseYazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Şemse :
(Şems: Arapçada güneş). Eski kitap ciltlerinin üzerine yapılan güneş şeklinde süsleme motifi. Kapağın tamamını kaplayan meşinin üzerine yapıldığı gibi, ayrı bir parça hâlinde kabı örten meşinin ortası hazırlanan parça büyüklüğünde kesilip yerleştirilmek suretiyle yapıldığı da olmuştur. Parçalı olmayıp meşinin üstüne yapılana yekpare şemse; parça hâlinde kesilip yerleştirilerek yapılana parçalı şemse; etrafı zincir şeklinde bordürlü olana zincirli şemse; kapakların mukavvası oyulup, içine kabartma olarak oturtulana gömme şemse; şemse kısmı zeminden farklı renkte olana mülevven şemse; sırf altın yaldızla basılana mülemma şemse; kesilerek oyulmuş deriden yapılana müşebbek şemse; cildin üzerine kalıpla kabartma olarak basılan ve üzerine yaldız vurulmayana soğuk şemse; motif kalıbının zemini altınla doldurulmuş, motifler kabartma şeklinde üstte ve deri renginde bırakılmışsa alttan ayırma şemse; zemin olduğu gibi bırakılıp, yalnız motifler altınlanmışsa üstten ayırma şemse denilir.

Şemseler Anadolu Selçukluları ve XV. yüzyıl Osmanlı kitap kaplarında genellikle yuvarlak, dilimli, nadiren beyzidir. XVI. yüzyıldan itibaren ise oval biçimde ve salbeklidir. Şemse, salbek, köşebent kompozisyonunu kenarlarda bordur çevirir. Klâsik Türk ciltlerinde genellikle şemse ile köşebent arasındaki kısım boş bırakılmış, az sayıda ciltte ise bu kısım da süslenmiştir.

Şemselerde genellikle rûmi ve hatai motifler, geometrik biçimler kullanılmıştır. Motif yerleşiminin çoğu zaman (S) harfi biçiminde bir hat gelişimi üzerinde oluştuğu görülür. Süslemelerde adeta bir ters simetri vardır.

 

ŞemseArkeoloji Terimi Olarak Şemse :
Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

 

ŞemseSanat Terimi Olarak Şemse :
Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

 

ŞemseTarih Terimi Olarak Şemse :
Yazma kitapların cildine, baş sayfalarının üst bölümüne veya kumaşlara, kapı, pencere gibi yerlere işlenen veya çizilen güneş biçiminde süs.

 

Benzer Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri :

terimler sözlüğüDefter : Eskiden cilt yerine kullanılan bir terim. Birçok kâğıdın birbirine bağlı olarak bulunduğu mecmua demektir.... devam et

terimler sözlüğüKalemkeş : Eski yazma kitapların veya yazı levhalarının kenarına yaldız veya mürekkeple çizgi çizen kişi. Cedvelkeş ile ilgili bilgilere de bakınız.... devam et

terimler sözlüğüTılâ : Eskiden hattatların aharladıkları kâğıdın üstüne sürdükleri madde. Kâğıtları kaygan hâle getirirdi.... devam et

terimler sözlüğüÇıplak Satıh : Tezyinatta, üzerinde süsleme bulunmayan kısımlara verilen ad.... devam et

terimler sözlüğüÇifte Aharlı Ebru : 1- Ebrulu kâğıda nişasta aharı yapıldıktan sonra şapla kestirilen yumurta akının sürülmesine denir. 2- Üzerine önce nişasta, sonra yumurta akıyla ahar sürülmüş ebrulu kâğıtlara denir.... devam et

terimler sözlüğüTeker : Ciltçilikte, kapların üzerine yekşah yapmak için kullanılan âletin adı. Buna yekşah demiri de denir. Etrafında ufak dişleri bulunan saat çarkına benzer madeni bir dairedir. Yaldızların üzerinden yürütülünce "yekşah" adı verilen noktalar meydana gelir.... devam et

Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...

terimler sözlüğü Müzik-Dans Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Eskrim Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Elektrik Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Tiyatro Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Trafik ve İlk Yardım Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Matematik-Geometri Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Dericilik Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Edebiyat Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Basketbol Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Diksiyon ve Hitabet Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Bilgisayar Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Judo Terimleri Sözlüğü

Online Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

Terimler Sözlüğü Ana Sayfaya Dönüş İçin Tıklayın