Eğitim Siteleri

Şemse Nedir? Şemse Hakkında Kısa Bilgi

ŞemseYazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Şemse :
(Şems: Arapçada güneş). Eski kitap ciltlerinin üzerine yapılan güneş şeklinde süsleme motifi. Kapağın tamamını kaplayan meşinin üzerine yapıldığı gibi, ayrı bir parça hâlinde kabı örten meşinin ortası hazırlanan parça büyüklüğünde kesilip yerleştirilmek suretiyle yapıldığı da olmuştur. Parçalı olmayıp meşinin üstüne yapılana yekpare şemse; parça hâlinde kesilip yerleştirilerek yapılana parçalı şemse; etrafı zincir şeklinde bordürlü olana zincirli şemse; kapakların mukavvası oyulup, içine kabartma olarak oturtulana gömme şemse; şemse kısmı zeminden farklı renkte olana mülevven şemse; sırf altın yaldızla basılana mülemma şemse; kesilerek oyulmuş deriden yapılana müşebbek şemse; cildin üzerine kalıpla kabartma olarak basılan ve üzerine yaldız vurulmayana soğuk şemse; motif kalıbının zemini altınla doldurulmuş, motifler kabartma şeklinde üstte ve deri renginde bırakılmışsa alttan ayırma şemse; zemin olduğu gibi bırakılıp, yalnız motifler altınlanmışsa üstten ayırma şemse denilir.

Şemseler Anadolu Selçukluları ve XV. yüzyıl Osmanlı kitap kaplarında genellikle yuvarlak, dilimli, nadiren beyzidir. XVI. yüzyıldan itibaren ise oval biçimde ve salbeklidir. Şemse, salbek, köşebent kompozisyonunu kenarlarda bordur çevirir. Klâsik Türk ciltlerinde genellikle şemse ile köşebent arasındaki kısım boş bırakılmış, az sayıda ciltte ise bu kısım da süslenmiştir.

Şemselerde genellikle rûmi ve hatai motifler, geometrik biçimler kullanılmıştır. Motif yerleşiminin çoğu zaman (S) harfi biçiminde bir hat gelişimi üzerinde oluştuğu görülür. Süslemelerde adeta bir ters simetri vardır.

 

ŞemseArkeoloji Terimi Olarak Şemse :
Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

 

ŞemseSanat Terimi Olarak Şemse :
Süslemede kullanılan oval, dairesel biçimde dilimli ya da düz motifler.

 

ŞemseTarih Terimi Olarak Şemse :
Yazma kitapların cildine, baş sayfalarının üst bölümüne veya kumaşlara, kapı, pencere gibi yerlere işlenen veya çizilen güneş biçiminde süs.

 

Benzer Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri :

terimler sözlüğüKesme : Şemse ciltlerin köşelerinin dışına, bütün cilt devredilmek, fakat birbirine bitişmemek suretiyle yapılan motiflere verilen addır. Buna «parça su» da denilir. Motifler birbirine bitişik olursa «yekpare su» adını alır.... devam et

terimler sözlüğüYıldız : Hatip ebrusunun bir türüdür.... devam et

terimler sözlüğüMisin : Meşin ile ilgili bilgilere bakınız.... devam et

terimler sözlüğüKıl Kalem : Müzehhiplerin minyatür yapmak ve ince çizgiler çizmek için kullandıkları fırçanın adıdır. Bu fırçalar tek kıldan yapılırdı.... devam et

terimler sözlüğüRugan : Sütten veya ot tohumlarından çıkarılan yağlar.... devam et

terimler sözlüğüTemme : Eski yazıyla yazılan kitapların bittiğini belirtmek üzere son sayfaya konulan işaret. "Bitti, tamam oldu" anlamına gelir.... devam et

Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...

terimler sözlüğü Fen Bilimleri Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Dericilik Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Voleybol Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Beyzbol Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Elektronik Ticaret Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Basketbol Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Sanat Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Kano Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Hac ve Umre Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Masa Tenisi Terimleri Sözlüğü

Online Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

Terimler Sözlüğü Ana Sayfaya Dönüş İçin Tıklayın