eğitim sitesi

İstidrâk Nedir? İstidrâk Hakkında Kısa Bilgi

İstidrâkEdebiyat Terimi Olarak İstidrâk :
Anlamla ilgili sanatlardandır. Över gibi görünerek yerme ve yerer gibi görünerek övmek.
1. Övme yoluyla yerme: Eskiler te'küdü'z-zemm bi-mâ yüşebbihü'l medh derlerdir. Kişi övmeye benzer sözlerle, kuvvetle yerilir.
Ali Paşa'nın Girit'teki başarısızlığını dile getiren Ziya Paşa'nın Zafernâme'sinden alınan şu beyitler bu sanatın en güzel örneklerinden.

Bârek-Allah zehî kevkebe-i âlel'al
Levhaş-Allah, aceb nusret-i feyz ü ikbâl!

Hak bu kim görmedi ağaz edeli devre elek
Böyle bir tefh ü zafer böyle şükûh ü iclâl...

Lerze saldı feleğe nâre-i "Hayyâk Allah"
Râşe verdi küre'yi gulgule-i "Ya Müteâl"

Kimseler olmadı bu feth-i mübîne mazhar
Ne Skender ne Hülâgâ ne Sezar ü Anibal.

Âferin himmetine âsaf-ı âli-kadrin,
Oldu şâyeste-I tevfik-i Cenâb-I Müteâl

Girid'I aldı geri himmet-i seyf ü kalemi
Hakkına gelmiş iken dâiye-i istiklâl

Devleti eyledi bir öyle belâdan âzâd
Yoksa pek müşkil olurdu şu zamânda ahvâl...

İhtiyar eyledi bu kışda şu müşkil seferi,
Yoksa kim etmiş idi kendisini istiskâl!

2. Yerme yoluyla övme: Eskiler te'kîdü'l-medh bi-mâ yüşebbıhü'z-zemm derlerdi. Kişi yermeye benzer sözlerle kuvvetle övülür. Örnek:

Dehrde anlamayup bilmediği varsa meğer
Tamau buğz u nifak u hased u gadr u sitem
Nabî

 

Benzer Edebiyat Terimleri :

terimler sözlüğüÖz Şiirciler : Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde özellikle 1930'lardan sonra şiirde ses güzelliğine önem veren, anlamı, anlatmayı arka plana atmayı tercih eden şairleri anlatmak için kullanılır. Öncüleri Ahmet Haşim ve Yahya Kemal Beyatlı olmuştur.... devam et

terimler sözlüğüİnşa : Divan edebiyatında edebi sanatlarla yüklü, süslü düzyazılara verilen isim. İnşa yazanlara "münşi" denir. Günümüzdeki anlamı kompozisyon.... devam et

terimler sözlüğüZihniyet : Edebiyatta, bir edebi eserde bulunan görüş ve düşünüş biçimini ifade eden kavram.... devam et

terimler sözlüğüKlasisizm : 17. yüzyıl Avrupa'da, özellikle de Fransa'da gelişen; eski Yunan ve Latin edebiyatları geleneğine bağlı kalarak anlatımda sadelik ve açıklığa ulaşmayı amaçlayan edebiyat akımı.... devam et

terimler sözlüğüGüzellik : Bir eserde, hoşumuza giden ve bizde hayranlık uyandıran biçim ve ölçülerin oluşturduğu uyumlu bütün.... devam et

terimler sözlüğüİstiare : İğretileme.... devam et

Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...

terimler sözlüğü Fizik Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Sanat Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Haritacılık(Kartografya) Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Balistik Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Ziraat(Tarım) Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Denizcilik Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Eğitim-Öğretim Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Fotoğrafçılık Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Eskrim Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Tiyatro Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Mutfak - Yemek Terimleri Sözlüğü

terimler sözlüğü Beyzbol Terimleri Sözlüğü

Online Edebiyat Terimleri Sözlüğü

Terimler Sözlüğü Ana Sayfaya Dönüş İçin Tıklayın