Eğitim Sitesi

Aks, Akis Nedir? Aks, Akis Hakkında Kısaca Bilgi

Aks, Akis Terimi Hakkında Bilgiler

Aks, AkisEdebiyat Terimi Olarak Aks, Akis:
Bir cümlede, bir dizede iki sözcüğün ya da sözcük topluluklarının yerleri değiştirilerek yapılan söz sanatı. Cümle ya da dizede bir sözcük diğerinin önüne ya da arkasına getirilerek cümle ya da dize tekrarlanır. Tard ü aks veya aks ü tebdil de denir. Aks-i tam (tam akis) aks-i nakıs (eksik akis) olmak üzere iki türü var.
Aks-i tam, cümle ya da dizenin anlamlı iki parçası kalıp halinde yer değiştirir, ekleme ve çıkarma yapılmaz. Örneğin:

Mümkün değil Hudâyı bilmek de bilmemek de
Mâtem görünür şâdi şâdi görünür mâtem

Aks-i nakıs, Cümle ya da dizelerde anlamlı sözcük topluluklarının yerlerinin bazı ekleme ve çıkarmalar yaparak değiştirilmesi yöntemidir. Örneğin:

Hayran oluyor kudretine, sun'una insan
Hayran oluyor kudretine, sun'una hayran
İsmail Safa

Gelse der-gâhına ikrâm görürler küremâ
Kürema dergehine gelse görürler ikrâm
Ziya Paşa

 

    Benzer Edebiyat Terimleri:

    box Alaka: İlgi. Bir sözcüğü gerçek anlamının dışında bir anlamda (mecazi) kullanmak için düşünülen ilgiye alaka denir. Edebi sanatların çoğunda bu durum söz kon devam et

    box Terkibi-i Bend / Terci-i Bend: Gazel uzunluğunda, onun gibi uyaklı tek ölçülü bentlerden oluşan Divan şiir biçimlerine verilen ad. devam et

    box Musammat: Ölçüsü aynı olmak koşuluyla dört, beş, altı, yedi…dizeli bentlerden oluşan nazım biçimi. devam et

    box Mahlas Beyti: Şairin mahlas olarak seçtiği adın geçtiği beyte denir. devam et

    box Egzotik Yapıt: Uzak ve yabancı ülkelerin geleneklerini, yaşama biçimlerini anlatan yapıt. devam et

    box İrsal-ı Mesel: Anlamla ilgili sanatlardandır. Söylenen fikri kuvvetlendirmek için araya atasözü veya atasözü değerinde örnekler katmaya denir. İleri sürülen düşünce, devam et

    box Dramatik Örgü: Tiyatro eserlerindeki olay örgüsü. devam et

    box Temel Çatışma: Anlatıma dayalı edebî metinlerde gerilimi sağlayan, olayların dayandığı asıl unsur. Eserin bütününde işlenen ve çoğunlukla zıtlıklara dayalı, diyalekt devam et