Eğitim Sitesi

Tarih Biliminin Yöntemi, ders ve çalışma notu

Tarih Biliminin Yöntemi

TARİH BİLİMİNİN YÖNTEMİ:

Bir sonuca ulaşmak amacıyla, bilime, mantığa ve tecrübeye dayanarak izlenen araştırma şekline yöntem denir.

Her bilimin kendine uygun bir yöntemi vardır. Fen bilimleri; gözlemlere, deneylere, laboratuar ölçürnlerine, formüllere, kural, yasa ve sonuçlara dayalı bir yöntem kullanır. Sosyal bir bilim olan tarih ise geçmişte yaşanmış, bitmiş ve tekrarlanmayan olayları konu edindiğinden deney ye gözlem gibi yöntemler kullanamaz. Tarihin yöntemi, tarihi olayları inceleyerek anlamak ve açıklamaktır.
Uyarı: Tarihi olaylar hakkında doğru bilgi edinmek ancak o dönemden kalan ve olayı aydınlatmamıza katkıda bulunacak belge ve bulguların değerlendirilmesi ile mümkündür. Bu değerlendirmede sistematik bir yöntem izlenir.

Tarih araştırmalarında aşağıdaki yöntemler takip edilir:

1 – Tarama (Kaynak Arama)

2 – Tasnif (Sınıflandırma)

3 – Tahlil (Çözümleme)

4 – Tenkit (Eleştiri)

5 Terkip (Sentez)

1-Kaynak Arama: (Tarama)

Tarih olay hakkında bize bilgi veren, onu doğru anlayabilmemiz için tanıklık yapan her türlü malzemeye kaynak (belge, vesika) denir. Olayı doğru anlamaya yarayacak her türlü malzeme kaynaktır.

 Kaynaklar kapsadıkları bilginin değerine göre ikiye ayrılır:

a) Birinci elden kaynak: Tarihi olayın geçtiği döneme ait her türlü bulgudur. Hatıralar, seyahatnameler, kitabeler, paralar, arkeolojik malzemeler ve sanat eserleri bu tür kaynaklardandır.

b) İkinci elden kaynak: Olayın geçtiği dönem yakın ya da o dönemin kaynaklarından yararlanılarak meydana getirilen eserlerdir. Bunlar genelde geçmişte yazılmış tarih kitaplarıdır.

 Kaynaklar bilgi veren kaynağın ve malzemenin cinsine göre dört bölüme ayrılır:

a) Yazılı kaynaklar: Yazıya geçirilmiş her türlü kitabe, yıllık, kanunname, biyografi, hatıra, arşiv belgesi, para, tuğra gibi belgelerdir. En güvenilir kaynaktır.

b) Sözlü kaynaklar: Yazıya geçirilmeden halk arasında söylenerek günümüze gelen destan, atasözü, masal, hikâye gibi eserler buna örnek verilebilir.

c) Yazısız kaynaklar- kalıntılar:  Arkeolojik kazılardan elde edilen eserler, heykel, mezar taşları, resimler gibi yazısız eserler bu gruba girer.

d) Çizili, sesli ve görüntülü kaynaklar:

              -Çizili Kaynaklar: Döneminde yapılmış plan ve haritalar.

             -Sesli Kaynaklar: Taş plaklar, ses kasetleri, Disketler, CD’ler, flash bellekler

             -Görüntülü Kaynaklar: Resimler, fotoğraflar, dokümanter filmler, CD’ler, DVD’ler,

NOT: Tarihi olayların belirlenmesinde ve açıklanmasında göz önünde bulundurulması gereken en temel öge; Olayların yazılı ve yazısız belgelerle kanıtlanmasıdır.

2-Tasnif (Sınıflandırma):

             Tarihsel verilerin zamana, yere ve konuya göre bölümlere ayrılarak düzenlenmesine Tasnif denir. Tarihçi çalışmasının amacına ve konusuna göre bilgi ve verileri istediği şekilde sınıflandırabilir.

3-Tahlil (Çözümleme):

             Elde edilen verilerin kaynak ve bilgi yönünden yeterli olup olmadığının tespitine Tahlil etme denir. Bu aşamada eksiklikler tamamlanır, veriler gruplanır. Eldeki veriler kullanıma hazır ve işe yarar hale getirilir.

tenkitler

4-Tenkit (Eleştiri):

             Kaynakların kullanılmadan önce gerçek veya sahteliğinin incelenmesi, bilgi açısından güvenirliliğinin  araştırılmasıdır.

Kaynakların (belgelerin) eleştirisi dış ve iç tenkit olmak üzere iki aşamada yapılır.

Dış tenkitte kaynağın yazarı, basıldığı yer ve zamanı gibi unsurlara bakılarak belge değerinin olup olmadığına karar verilir.

İç tenkit de ise kaynağın içinde yer alan bilgilerin güvenilir olup olmadığı üzerinde durulur. Bu eleştirilerin yapılmasından sonra belge güvenilir bulunulursa araştırmalarda kaynak olarak kullanılır.

5- Terkip - sentez (birleştirme)

            Terkip, bir araya getirmek, sentez yapmak demektir. Kaynaklar sınıflandırma, çözümleme ve eleştiri aşamasından geçtikten sonra çalışmaları birleştirmek, bir araya getirmek ve sonuca gitmek işlemine Terkip, sentez yapma, birleştirme denir.

Ekleyen :dersimiz.com    Okunma :47113

 

 

tags

    Benzer Ders Notları

ders notları Doğu Akdeniz Uygarlıkları 329 kez okundu.

ders notları Tarihte Sebep - Sonuç Ve Yer Zaman İlişkisi 8816 kez okundu.

ders notları İlk Çağ Medeniyetleri 127530 kez okundu.

ders notları Ege Uygarlıkları, İskender ve Hellenizm Uygarlığı 309 kez okundu.

ders notları Tarihi Çağlar (Taş Çağı, Maden Çağı) 355 kez okundu.

ders notları Türk-İslam Devletlerinde Devlet Teşkilatı 1716 kez okundu.

nextİçerik Hakkında Yorum Yazın...

Yazan:    

next YAZILAN YORUMLAR (9 yorum yazılmış)

box LİSE :Müthiş olmuş teşekkürler BRAVO!!!!!!!!

box ANONİM :COK TEŞEKKÜRLER BENİ BYUK BİR DRETEN KURTARDINIZ

box Ege :Adamsınız ben ege instagramdan takip edin egeneric464

box Zeynep :Çok açık ve net yazmışsınız teşekkür ederim.

box leyla :gerçekten kitapta yer almayan bilgiler bile bulunuyor teşekkürler

box Sezer :Ufak tefekler eksiklikler dışında gayet başarılı

box Esra :Gayet güzel ve açıklayıcı olmuş sağolun

box Simge :Çok ama çok teşekkür ederim iyi ki yazmışsınız

box Büşra :Allah razı olsun zor bi durumda ywtiştiniz saolun

DERS VE ÇALIŞMA NOTLARI / KONU ÖZETLERİ ANASAYFA