Eğitim Sitesi

Dosya Yükle

Şiirde Yapı, ders ve çalışma notu

Şiirde Yapı

ŞİİRDE YAPI  

Şiirin yapısı anlam ve ses kaynaşmasından oluşur. Anlam ve ses kaynaşmasından oluşan nazım birimlerine beyit,kıt'a,bent,mısra gibi isimler verilir. Dize ,beyit,dörtlük gibi birimlerle ölçü, kafiye düzeni,tema ve imgeler  belli bir bütün oluşturarak şiirde yapıyı meydana getirir. 
Nazım biçimi: Bir şiirde dizelerin kümelenişinden,uyakların sıralanış düzeninden ve  ölçü özelliklerinden doğan örgüye denir.Nazım biçimlerini belirlemede en temel ölçüt nazım birimidir. 

Nazım türü: Bir şiirin konusuna göre aldığı addır. Nazım birimi: Bir manzumede anlam bütünlüğü taşıyan en küçük parçaya nazım birimi denir. Nazım birimi en az iki dizeden oluşmak üzere üç, dört, beş veya daha fazla dizeden oluşabilir. 

Mısra (Dize): Bir şiirin her bir satırına dize denir.

Beyit: İki dizeden oluşan nazım birimine beyit denir.  
Örnek: 
Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi
                                                     (Kanuni Sultan Süleyman)

Kıt'a(Dörtlük): Dört dizeden oluşan nazım birimine kıt'a veya dörtlük denir. 
Örnek: 
Tarihim,şerefim,şiirim,her şeyim
Yer yüzünde yer beğen 
Nereye dikilmek istersen,
Seni oraya dikeyim!   
                                    (Arif Nihat Asya)  

Bent: İkilik ve dörtlük dışında kalan 3,5,7 veya daha fazla eşit satıdaki dizelerden oluşan nazım birimine bent denir. 
Bugün Cuma  
Büyük annemi hatırlıyorum  
Dolayısıyla çocukluğumu 
Uzun olsaydı o günler! 
Yere düşen ekmek parçasını 
Öpüp başıma götürdüğüm günler!   

Konu: Üzerinde söz söylenen herhangi bir olay,düşünce veya duruma konu denir. Bir şiir birden fazla konuya değinebilir. 

Tema: Şiirin bütününe hakim olan duygu veya hayale tema  denir.  

Şiirin yapısını oluşturan tüm bu öğeler gerek Divan edebiyatımızda gerekse Halk edebiyatında  gelenek çerçevesi içerisinde çeşitli nazım şekilleri ve türleri oluşturmak amacıyla belli ölçülerde kullanılmıştır. Oluşan bu  nazım şekilleri ve türleri Halk edebiyatı ve Divan edebiyatı nazım şekilleri ve türleri başlıkları altında ele alınırlar. 

Ekleyen :dersimiz.com    Okunma :6840

 

 

tags

    Benzer Ders Notları

ders notları Türk Edebiyatında İlkler 2169 kez okundu.

ders notları Nurullah Ataç 1802 kez okundu.

ders notları Divan Edebiyatında Nazım Türleri-2 2213 kez okundu.

ders notları İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı 5909 kez okundu.

ders notları İslami Devir Türk Edebiyatı; Türk Halk Edebiyatı 3182 kez okundu.

ders notları Düzyazı Türleri / Anlatmaya Bağlı Türler - Efsane, Destan 1271 kez okundu.

nextİçerik Hakkında Yorum Yazın...

Yazan:    

DERS VE ÇALIŞMA NOTLARI / KONU ÖZETLERİ ANASAYFA