Eğitim Sitesi

Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi), ders ve çalışma notu

Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi)

Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi)

 

Kutadgu Bilig (Günümüz Türkçesiyle: Mutluluk Veren Bilgi), 11. yüzyıl Karahanlı Uygur Türklerinden Yusuf Has Hacib’in Doğu Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han (Ebû Ali Hasan bin Süleyman Arslan)’a atfen yazdığı ve takdim ettiği Türkçe eserdir.

mutllk

Kutadgu Bilig, her iki Dünya’da da mutluluğa kavuşmak için gidilmesi gereken yolu göstermek maksadıyla yazılmıştır. Yusuf Has Hâcib’e göre, öteki Dünya’yı kazanmak için bu Dünya’dan el etek çekerek yalnızca ibadetle vakit geçirmek doğru değildir. Çünkü böyle bir insanın ne kendisine ne de toplumuna bir yararı vardır; oysa başkalarına yararlı olmayanlar ölülere benzer; bir insanın erdemi, ancak başka insanlar arasındayken belli olur. Asıl din yolu, kötüleri iyileştirmek, cefaya karşı vefa göstermek ve yanlışları bağışlamaktan geçer. İnsanlara hizmet etmek suretiyle faydalı olmak, bir kimseyi, hem bu Dünya’da hem de öteki Dünya’da mutlu kılacaktır.

Yusuf Has Hâcib bu yapıtında bilimin değerini de tartışır. Ona göre, alimlerin ilmi, halkın yolunu aydınlatır; ilim, bir meşale gibidir; geceleri yanar ve insanlığa doğru yolu gösterir. Bu nedenle alimlere hürmet göstermek ve ilimlerinden yararlanmaya çalışmak gerekir. Eğer dikkat edilirse, bir alimin ilminin diğerinin ilminden farklı olduğu görülür. Mesela hekimler hastaları tedavi ederler; astronomlar ise yılların, ayların ve günlerin hesabını tutarlar. Bu ilimlerin hepsi de halk için faydalıdır. Alimler, koyun sürüsünün önündeki koç gibidirler; başa geçip sürüyü doğru yola sürerler.

Yusuf Has Hâcib, astronomi bilimini öğrenmek isteyenlerin, önce geometri ve hesap kapısından geçmesi gerektiğini söyler. Aritmetik ve cebir, insanı kemâle ulaştırır; toplama, çıkarma, çarpma, bölme, bir sayının iki katını, yarısını ve kare kökünü alma işlemlerini bilen,  yedi kat göğü avucunun içinde tutar. Her şey hesaba dayanır.

Bir siyasetnâme veya bir nasihatnâme olarak nitelendirilebilecek Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hâcib’in ve içinde yetiştiği çevrenin ilmî ve felsefî birikimi hakkında çok önemli bilgiler vermektedir. Platon’un devlet ve toplum anlayışı çok iyi bilinmekte ve uygulanmaya çalışılmaktadır. Bilimin ve bilginlerin değeri anlaşılmıştır; bilim, güvenilir bir rehber olarak düşünülmektedir.

 

Genel Özellikleri

 

• 11. yüzyılda yazılmıştır.
• Yusuf Has Hacib yazmıştır.
• Mesnevi tarzında yazılmıştır.
• Siyasetname türünün ilk eseridir.
• Türk dilinin Hakaniye (Çağatay) lehçesi ile yazılmıştır.
• Nazım birimi beyittir. (Redif ve kafiye kullanılmıştır.)
• İslamiyet’in Türklerce kabulünden sonraki ilk yazılı eserdir.
• Alegorik ve didaktiktir.
• Bazı bölümlerinde ansiklopedik bilgiler içerir.
• 4 soyut kavram üzerine kurulmuştur. Bunlar; Kün Togdı (hükümdar, kanun, adalet); Ay Toldı (vezir, mutluluk, saadet); Odgurmış (derviş (vezirin kardeşi), akıbet, hayatın sonu); Ögdülmiş (bilge (vezirin oğlu), Akıl, zekâ)

Ekleyen :dersimiz.com    Okunma :1811

 

 

tags

    Benzer Ders Notları

ders notları Cahit Sıtkı Tarancı (1910-1956) 3462 kez okundu.

ders notları Tasavvuf Felsefesi 15529 kez okundu.

ders notları Söz Sanatları (Anlamla İlgili Sanatlar) 3906 kez okundu.

ders notları Bibliyografya, Portre, Çeviri - Adapte 819 kez okundu.

ders notları Uyak Düzeni (Şeması) ve Çeşitleri 18846 kez okundu.

ders notları Servet-i Fünûn Romanının Genel Özellikleri 57795 kez okundu.

nextİçerik Hakkında Yorum Yazın...

Yazan:    

Henüz Yorum Yazılmamış.
İlk Yorumu Siz Yazabilirsiniz

DERS VE ÇALIŞMA NOTLARI / KONU ÖZETLERİ ANASAYFA