Eğitim Sitesi

Haber (Bildirme) ve Dilek (Tasarlama) Kipleri, ders ve çalışma notu

Haber (Bildirme) ve Dilek (Tasarlama) Kipleri

FİİL ÇEKİMİ: Fiillerin kip ve kişi bildirecek şekilde kullanılmasıdır.

KİP: Fiillerin bir işi, durumu veya oluşu ortaya koyuş biçimleridir.

 

FİİL KİPLERİ

A) HABER (BİLDİRME) KİPLERİ                       B) DİLEK (TASARLAMA) KİPLERİ

1- Geniş Zaman         (-r)                                          1- İstek Kipi               (-e, -a)

2- Şimdiki Zaman       (-yor)                                      2- Şart  Kipi               (-se, -sa)

3- Gelecek Zaman      (-ecek, -acak)                         3- Gereklilik Kipi       (-meli, -malı)                         

4- Geçmiş Zaman       (-miş, -mış, -muş, -müş)          4- Emir Kipi               (-)

                                   (-di, -dı, -du, -dü)

                                   (-ti, -tı, -tu, tü)

 

A) HABER (BİLDİRME) KİPLERİ                       

Zaman anlamı taşıyan kiplerdir. Bu kiplerle çekimlenen fiillerin gerçekleşme zamanı bellidir.

 

1- Geniş Zaman (-r)

Fiilin herhangi bir zamanda yapılabildiğini gösterir.

TEKİL                                   ÇOĞUL

giderim                       gideriz

gidersin                      gidersiniz

gider                           giderler

Her akşam sahile inerim.

Yazları Yalova'ya gider.

 

2- Şimdiki Zaman (-yor)

Fiilin yapılışıyla söylenişinin aynı anda olduğunu bildirir.                

TEKİL                                   ÇOĞUL

gidiyorum                   gidiyoruz

gidiyorsun                  gidiyorsunuz

gidiyor                        gidiyorlar

Çocuk ders çalışıyor.

Yağmur yağmakta.

Rüzgâr esmede.

3- Gelecek Zaman      (-ecek, -acak)

Fiilin söylendikten sonra yapılacağını bildirir.           

TEKİL                                   ÇOĞUL

gideceğim                   gideceğiz

gideceksin                   gideceksiniz

gidecek                       gidecekler

Yarın sınava başvuracağım.

Haftaya babam gelecek.

 

4- Geçmiş Zaman       (-miş, -mış, -muş, -müş) (-di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, tü)

Fiilin söylenme anından önce yapıldığını bildirir.

 

a) Öğrenilen Geçmiş Zaman (-miş, -mış, -muş, -müş)

TEKİL                                   ÇOĞUL

gitmişim                      gitmişiz

gitmişsin                     gitmişsiniz

gitmiş                          gitmişler

Ahmet dün bize gelmiş.

Akşam beni aramışsın.

 

Sonradan farkına varma anlamı katabilir.

Dün çok yorulmuşum.

Kanepede uyuyakalmışız.

 

Tespit etme anlamı da katar.

Yemek çok güzel olmuş.

Saçın çok uzamış.

 

b) Görülen Geçmiş Zaman (-di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, tü)

TEKİL                                   ÇOĞUL

gittim                          gittik

gittin                           gittiniz

gitti                             gittiler

Çocuklar,  oynarken camı kırdılar.

Dün sahilde dolaştık.

 

B) DİLEK (TASARLAMA) KİPLERİ

Zaman anlamı taşımayan fiillerdir. Bu kiplerle çekimlenen fiiller, bir tasarı halinde olduğundan zaman kavramı taşımaz.

1- İstek Kipi               (-e, -a)

TEKİL                                   ÇOĞUL

gideyim                       gidelim

gidesin                        gidesiniz

gide                             gideler

Biraz dinlenelim.

Akşam ders çalışayım.

 

2- Şart  Kipi               (-se, -sa)

TEKİL                                   ÇOĞUL

gitsem                         gitsek

gitsen                          gitseniz

gitse                            gitseler

Şu anda Uludağ'da olsam kar şiirleri yazardım.

Biraz çalışsam sınavı kazanabilirim.

Bazen dilek anlamı da katar.

Keşke sen de bizimle gelsen.

 

 

3- Gereklilik Kipi       (-meli, -malı)                         

TEKİL                                   ÇOĞUL

gitmeliyim                  gitmeliyiz

gitmelisin                    gitmelisiniz

gitmeli                         gitmeliler

Bugün beş yüz soru çözmeliyim.

Klasiklerimizi mutlaka okumalıyız.

 

4- Emir Kipi               (-)

TEKİL                                   ÇOĞUL

----------                                   -----------

git                                     gidin, gidiniz

gitsin                                  gitsinler

Hemen dışarı çık.

Biraz susun.

 

 

HABER (BİLDİRME) KİPLERİ                             DİLEK (TASARLAMA) KİPLERİ

Zaman ve kesinlik vardır.                             Zaman ve kesinlik yoktur. Tasarı ve niyet vardır.

                                                                       (Cümlede zaman ve kesinlik bildiren sözcükler olabilir.)   

Yağmur yağıyor.                                            Yağmur yağsa.                                   

Arkadaşlarla dün sinemaya gittik.                     Arkadaşlarla bugün mutlaka sinemaya gitmeliyim.

Yarın size geleceğiz.                                        Yarın size gelelim.

Ekleyen :Mehmet Akif Güner    Okunma :121951

 

 

tags

    Benzer Ders Notları

ders notları Eylemler (Fiiller) 5939 kez okundu.

ders notları Noktalama İşaretleri-1 (5. Sınıf Türkçe) 3033 kez okundu.

ders notları Dolaylı Tümleç 2887 kez okundu.

ders notları Güzel Adlandırma 11969 kez okundu.

ders notları Cümle Çeşitleri 7639 kez okundu.

ders notları Bulmaca Sözlüğü (Y Harfi) 10259 kez okundu.

nextİçerik Hakkında Yorum Yazın...

Yazan:    

next YAZILAN YORUMLAR (41 yorum yazılmış)

box ben :gerekli bir konu bence

box ben :Guzell

box ilayda :Faydası var bunun be çokkkkkkkkkkkkkkkķkkkkkk güzel abi

box ilayda :Sizin sayenizre yarın artı ala iyki var

box abla :harika

box sevme :harikaydı işime yaradı

box seven kiz :Saolun isime yaradi

box yalnız kız :İşıme yaradi sagolun

box Ismail :Super çok işime yaradı

box biri :çok sağolun hemen anladım

box Semaa :Süper çok işime yaradı

box EREN DİNÇER :SAĞOLUN GÜZELMİŞŞŞŞŞŞŞŞŞŞŞŞŞŞŞŞ

box busegül :Çok güzel olmuş ellerinize saglık

box Serkan :BEYLER YARDIM EDERMİSİNİZ (EN AZ 3 SAYFALIK BİR METİNDE HABER VE DİLEK İSTEK CÜMLELERİNİ TESPİT ETME VE GÖSTERME) HOCA BÖLE BİR PERFORMANS ÖDEVİ VERDİ YARDIM EDERMİSİNİZ

box Sara :Superr sayenizde dil ve anlatim dersinden gectimm

box SEDEF :ÇOK İYİ OLMUŞ TEŞEKÜRLER

box sena :Bu konular cok onemlidir bu yuzden herkez bu konulara bakmalidir

box emre aydın :ben bayağa bu konuları geçtim arkadaşlar yeni kılip çekiyorum

box erdem :çok iyi mükemmel

box Emre :Çok sağol abi

Tüm Yorumları Görmek İçin Tıklayın...

box maraşklı :sağolun gardaşlar kim yazdıysa eline sağlık

box fatmagüll :Çok güzel ama aradığım bilgi yok

box Captain America :Çok güzel olmuş!Ödevlerimden sizin sayenizde kurtuldum :)

box Ilknur :Ya çok güzel sonsuz teşekkürler ama alta eksik yazmamissiniz

box ECEM :ALLAH RAZI OLSUN SINAVIM VARDI ÇOK YARDIMCI OLDUNUZ :D

box zeynep nur :çok teşekürlersizin sayenizde bilgi edindim

box NİDA NUR :ÇOK TEŞEKKÜRLER BU SİTE SAYESNDE BİLMEDİĞİM VE DE YAZILIDA ÇIKACAK SORUYU ÖĞRENDİM

box Mutlu Olan Adam :Teşekkürler defterimde yazmıyordu sınav için çok işime yaradı

box zenep :çok güzel

box Lady gaga fanı :Çok güzel olmuş kim yaptısa çok teşekkürler

box samira heyyyy : Süper olmuşşş...

box samira heyyyy :Çok güzel olmuş bayıldım çok süper olmuş ALLAH hazırlıyanlardan razı olsun ...

box duru :Allah hepinizden raazı olsun çok güzel olmuş

box betül ece :Guzell

box Bilinmeyen :Bu yazıyı yazan çok güzel bilgi vermis

box beyza :iyii işime yaradııı

box WwwEE :fena değil güzel bir site ilk yorum bende:)

box asiye :çok güzel

box elemurat kırgın :Sonsuz teşekkürler

box Berke Ildız :Çok sağol kardeş

box arif :Çok güzel olmuş eelinize sağlık

DERS VE ÇALIŞMA NOTLARI / KONU ÖZETLERİ ANASAYFA