Yazılı Sınav Soruları

Cumhuriyet Döneminde Öğretici Metinler, ders ve çalışma notu

Cumhuriyet Döneminde Öğretici Metinler

CUMHURİYET DÖNEMİNDE ÖĞRETİCİ METİNLER

DENEME: Yazarın özgürce seçtiği bir konu üzerinde kesin yargılara varmadan kendi görüşlerini, düşüncelerini anlattığı düzyazı türüne deneme denir.  Fransız yazar Montaigne, İngiliz yazar Bacon, edebiyatımızda Ahmet Haşim’in “Bize Göre” adlı eseri ilk,
 Nurullah Ataç, Ahmet Hamdi Tanpınar, Suut Kemal Yetkin (Günlerin Götürdüğü, Düşün Payı,Yokuşa Doğru, Edebiyat Üzerine), Cemil Meriç, Sabahattin Eyüboğlu (Mavi ve Kara), Mehmet Kaplan (Kültür ve Dil, Nesillerin Ruhu), Salah Birsel, Mermi Uygur, Vedat Günyol, Enis Batur, Bilge Karasu


NURULLAH ATAÇ (1898-1957)
Nurullah Ataç, deneme türünün edebiyatımızdaki en önemli isimlerindendir..Devrik cümleyi yazıda da yaygınlaştırmaya çalışmıştır.  Türkçedeki bütün yabancı kökenli kelimelerin atılması, Türkçenin saflaştırılması yolunda mücadele vermiş; yeni bir kültür ve dil arayışı içinde, kendi türettiği kelimeleri kullanmış ve kendine özgü üslûbuyla (biçemiyle) dili bir uygarlık sorunu olarak ele almıştır.
ESERLERİ Deneme-Eleştiri: Günlerin Getirdiği, Karalama Defteri, Diyelim, Söz Arasında, Sözden Söze, Okuruma Mektuplar, Ararken, Dergilerde, Prospero ile Caliban Günlük: Günce (2 cilt).

CEMİL MERİÇ
ESERLERİ  Deneme: Bu Ülke, Mağaradakiler, Jurnal
Araştırma/İnceleme: Ümrandan Uygarlığa, Kırk Ambar, Bir Dünyanın Eşiğinde

SALAH BİRSEL
ESERLERİ  Deneme: 1001 Gece Denemeleri, Kurutulmuş Felsefe Bahçesi, Şiirin İlkeleri, Sen Beni Sev, Nezleli Karga, Halley Kimi Kurtarır, Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu, Boğaziçi Şıngır Mıngır, Yapıştırma Bıyık


MAKALE: Sanat, bilim, politika gibi herhangi bir konuda okuyucuya bilgi vermek, bir düşüncenin doğruluğunu veya yanlışlığını ispat etmek amacıyla yazılmış dergi ve gazete yazılarına makale denir.
Edebiyatımızdaki ilk makale örneği, Şinasi’nin yazdığı “Mukaddime” (Tercüman-ı Ahvâl Mukaddimesi)dir. Diğer önemli makale örnekleri; “Şiir ve İnşa” (Ziya Paşa), “Vatan Makalesi” (Namık Kemal), “Edebiyat Üzerine Makaleler” (Ahmet Hamdi Tanpınar), “Kültür ve Dil” (Mehmet Kaplan), Peyami Safa.


GEZİ YAZISI : Bir yazarın yurt içinde veya yurt dışında gezip gördüğü yerleri ve bu yerlerle ilgili izlenimlerini anlattığı yazı türüne gezi yazısı (seyahatname) denir. Bu türün dünya edebiyatındaki en tanınmış temsilcileri Marco Polo, İbn-i Batuta ve Evliya Çelebi’dir. Evliya Çelebi’nin 17. yüzyılda kaleme aldığı on ciltlik “Seyahatname” edebiyatımızın bu türdeki en önemli eseridir. Bu türün edebiyatımızdaki ilk örneği ise, Seydi Ali Reis’in “Miratül Memalik” adlı eseridir.
Bunlardan başka; Ahmet Mithat Efendi’nin “Avrupa’da Bir Cevelan”, Direktör Ali Bey’in “Seyahat Jurnali”, Cenap Şahabettin’in “Hac Yolunda, Avrupa Mektupları, Âfâk-ı Irak”, Ahmet Haşim’in “Frankfurt Seyahatnamesi, Paris Seyahatnamesi (Bize Göre’nin sonunda)”. Falih Rıfkı Atay’ın “Bizim Akdeniz, Tuna Kıyıları, Taymis Kıyıları, Denizaşırı”, Reşat Nuri Güntekin’in “Anadolu Notları”, Attilâ İlhan’ın “Abbas Yolcu”, İsmail Habip Sevük’ün “Tuna’dan Batıya”, Sadri Ertem’in “Ankara-Bükreş”, Haldun Taner’in “Düşsem Yollara”, Azra Erhat’ın “Mavi Anadolu, Mavi Yolculuk” adlı eserleri sayılabilir.http://www.notbak.com


İSMAİL HABİP SEVÜK (1892-1954)
Bilgi ile sanatı ustaca kaynaştıran bir yazar olarak ün yaptı. Onun bir büyük çalışması da, Batı kültür ve sanatını oluşturan şair ve yazarların hayatlarını ve sanatlarını, Türk edebiyatı ile kıyaslayarak anlattığı “Avrupa Edebiyatı ve Biz” adlı önemli eseridir.
ESERLERİ  Gezi Yazısı: Tuna’dan Batı’ya,Yurttan Yazılar.
Hatıra: O Zamanlar (Kurtuluş Savaşı üzerine hatıraları)


FALİH RIFKI ATAY
Gezi Yazısı: Denizaşırı, Bizim Akdeniz, Tuna Kıyıları, Yolcu Defteri, Gezerek Gördüklerim Anı: Ateş ve Güneş, Zeytindağı, Çankaya, Atatürk’ün Hatıraları


HATIRA (ANI): Bir kişinin kendi başından geçen veya şahit olduğu olayları, durumları aradan zaman geçtikten sonra, gözlem ve bilgilerine dayanarak anlattığı düzyazılardır. Hatıralar yaşanmakta olanı değil, yaşanmışlıkları anlatır.
Eski Yunan’da Ksenhop, “Anabasis” adlı eseriyle bu türün ilk örneğini vermiştir. 18. yüzyıl büyük Fransız yazarı Jean Jack Rousseau’nun “İtiraflar”ı hatıra türünün şaheserleri arasında sayılır.
Türk edebiyatında hatıra türünün ilk örneği, Hindistan’daki Türk devletinin kurucusu Babürşah tarafından kaleme alınan “Babürname”dir. Tanzimat’tan sonra Ziya Paşa (Defter-i Amâl), Akif Paşa (Tabsıra), Namık Kemal (Magosa Mektupları), Muallim Naci (Ömer’in Çocukluğu), Halit Ziya Uşaklıgil (Kırk Yıl, Saray ve Ötesi), Halide Edip Adıvar (Türk’ün Ateşle İmtihanı, Mor Salkımlı Ev), Yakup Kadri Karaosmanoğlu (Zoraki Diplomat), Ahmet Rasim (Falaka, Şehir Mektupları, Eşkal-i Zaman), Falih Rıfkı Atay (Çankaya, Zeytindağı), Refik Halit Karay (Üç Nesil Üç Hayat), Abdülhak Şinasi Hisar (Boğaziçi Yalıları, Boğaziçi Mehtapları), Yahya Kemal Beyatlı (Çocukluğum Gençliğim Siyasî ve Edebî Hatıralarım), Halit Fahri Ozansoy (Edebiyatçılar Geçiyor) bu türde eser veren sanatçılarımızdan bazılarıdır.


FIKRA (KÖŞE YAZISI): Bir yazarın, toplumu ilgilendiren güncel olaylar ve sorunlarla ilgili olarak yazdığı, kişisel görüşlerini yansıtan, gazete ve dergilerde yayımlanan kısa yazılara fıkra denir.
Türk basınında fıkra türünde yazı yazan yazarlardan bazıları şunlardır: Ahmet Rasim, Ahmet Haşim, Hüseyin Cahit Yalçın, Falih Rıfkı Atay, Yusuf Ziya Ortaç, Çetin Altan, Hasan Pulur, Fehmi Koru, Gülay Göktürk, Nuray Mert, Nazlı Ilıcak, Oktay Ekşi, Ahmet Kabaklı, Rauf Tamer vb.

Ekleyen :dersimiz.com    Okunma :40728

 

 

tags

    Benzer Ders Notları

ders notları Servet-i Fünûn Romanının Genel Özellikleri 53537 kez okundu.

ders notları Öğretici Metinlerde Metin ve Zihniyet 1738 kez okundu.

ders notları Düzyazı Türleri / Anlatmaya Bağlı Türler - Tiyatro 242 kez okundu.

ders notları Karagöz ve Hacivat 2698 kez okundu.

ders notları Atabetü’l Hakayık 2540 kez okundu.

ders notları Ahmet Muhip Dıranas (1909-1980) 2081 kez okundu.

nextİçerik Hakkında Yorum Yazın...

Yazan:    

Henüz Yorum Yazılmamış.
İlk Yorumu Siz Yazabilirsiniz

DERS VE ÇALIŞMA NOTLARI / KONU ÖZETLERİ ANASAYFA