Eğitim Siteleri

9.Sınıf 2.Ünite Dillerin Sınıflandırılması Ve Türkçenin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri, ders ve çalışma notu

9.Sınıf 2.Ünite Dillerin Sınıflandırılması Ve Türkçenin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri

2. ÜNİTE : DİLLERİN SINIFLANDIRILMASI VE TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ

1. DİLLERİN SINIFLANDIRILMASI

* Bugün yeryüzünde kaç dil konuşulduğu kesin olarak belli değildir. Bununla birlikte yeryüzünde konuşulan dil sayısının ortalama 3000-3500 arasında olduğu tahmin edilmektedir.

* Yeryüzündeki diller, ses sistemi, biçim yapısı ve söz dizimi bakımından bazı yakınlıklar ve benzerlikler gösterir. Diller arasındaki bu yakınlık ve benzerliğe dil aileleri (dil akrabalığı) adı verilir.

 Yeryüzündeki diller yapı ve köken olmak üzere iki bakımdan incelenir:

A. Yapı Bakımından Dünya Dilleri

1. Tek heceli diller:

  • Bu dillerdeki sözcüklerde çekim eki yoktur.
  • Sözcükler ek almadan değişime uğramadan kalmaktadır.
  • Cümle içerisinde sözcükler, bulundukları yere ve başka sözcüklerle yan yana gelme durumuna göre anlam kazanır.
  • Yeryüzünde Çince ile Vietnam dili ve bazı Himalaya ve Afrika dilleri ve Avrupa’da Bask dili bu gruba girer.

 2. Eklemeli (Bitişken) Diller:

  • Bu dillerde bir veya daha çok heceli köklere yapım ve çekim ekleri eklenir.
  • Köke getirilen yapım ekleri ile yeni sözcükler, yeni kavramlar türetilir.
  • Bu dile en güzel örnek Türkçedir. Ayrıca Altay dilleri, (Moğolca, Mançu-Tunguz) küçük ayrımlarla Japonca; Ural dilleri (Fince, Macarca, Samoyetçe) ile bazı Asya ve Afrika dilleri bu gruba girer. 

3. Çekimli (Bükümlü) Diller:

  • Büküm, sözcüğün çekimi sırasında kökün özellikle kökteki ünlünün değişmesidir.
  • Çekim sırasında görülen değişikliklerle yeni sözcükler ve kavramlar ortaya çıkar.
  • Hint- Avrupa dilleri (Almanca, Farsça, Fransızca, Hintçe) ile Arapça çekimli dil grubuna girer.

B. Köken Bakımından Dünya Dilleri

1. Hint - Avrupa Dilleri Ailesi

a. Asya Kolu: Hintçe, Farsça, Ermenice

b. Avrupa kolu:

* Germen (Cermen) Dilleri: Almanca, İngilizce, Felemekçe (Hollanda’da ve Belçika’nın bir kısmında kullanılan dil).

* Romen Dilleri: Latince, Fransızca, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca

* İslav Dilleri: Rusça, Sırpça, Lehçe (Lehistan bölgesinde kullanılan dil).

2. Hami-Sami Dilleri Ailesi: Akatça, Arapça, İbranice

3. Bantu Dilleri Ailesi: Orta ve Güney Afrika’da yaşayan Bantuların dilleri bu gruba girer.

4. Çin Dilleri Ailesi: Çince ve Tibetçe bu ailedendir. 

5. Ural- Altay Dilleri Ailesi:

a. Ural Kolu: Fince, Macarca, Estonca

b. Altay Kolu: Türkçe, Moğolca, Mançuca 

“ Türkçe dünya dilleri arasında yapı bakımından sondan eklemeli dil grubuna girer. Köken bakımından ise Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna bağlıdır. “ 

2. TÜRK DİLİNİN TARİHÎ GELİŞİMİ

Türk dilinin kökeni çok eski çağlara dayanmaktadır. Bugüne dek Türk dili gelişme aşamalarına göre şöyle sınıflandırılır :

1. Altay Çağı: Altay çağında Türkçe henüz bir dil niteliği kazanmamıştır. Türkçe-Moğolca dil birliğinin görüldüğü dönemdir.

2. En Eski Türkçe Çağı: Bu çağla ilgili kesin bilgiler yoktur.

3. İlk Türkçe Çağı: MÖ 5. yy - MS 5-6. yy arasını kapsar. Hun İmparatorluğunun hakim olduğu dönemdir. Bu dönemde Hun İmparatoru Mete Han’ın anlatıldığı Oğuz Kağan Destanı yazılmıştır.

4. Eski Türkçe Çağı: Bu çağ 5. yy - 10. yy arası dönemi kapsar. Türkçenin bilinen en eski örnekleri bu dönemden (8. yy) kalmıştır. Eski Türkçe Çağı, Türk adının kullanıldığı ve ilk Türkçe belgelerin ortaya konulduğu çağdır. Türk adı ilk kez (550-745) yılları arası devlet kuran Göktürkler’de kullanılmıştır. Eski Türkçe Çağı, Göktürkçe ve Uygurca olmak üzere iki döneme ayrılır. Göktürkçe, Çin’in kuzeyinde bugünkü Moğolistan’da büyük bir göçebe devleti kuran Göktürklerin dilidir. Bu dönemde Tonyukuk Anıtı, Kültiğin Anıtı ve Bilge Kağan Anıtı yazılmıştır. Uygurca ise yerleşik hayata geçerek tarımla uğraşan Uygurların dilidir. Bu dönemde Altun Yaruk (Altın Işık) adlı metin ile Budizm ve Maniheizme ait bazı dinî metinler yazılmıştır.

5. Orta Türkçe Çağı: 10. ve 16. yüzyıllar arası kullanılan Türkçe dönemidir. Türkler İslâmiyet’i bu dönemde kabul etmişlerdir. Bu dönemde eski Türkçe özellikleri korunmakla birlikte din yoluyla Arapçadan, Farçadan yeni yeni sözcükler dilimize girmeye başlamıştır.
Bu dönem üç ayrı sahada gelişme göstermiştir.

a. Doğu Türkçesi (Çağatayca)

b. Batı Türkçesi (Anadolu Türkçesi, Azeri Türkçesi, Türkmence)

c. Kuzey Doğu Türkçesi (Kırgızca ve Kazakça)

6. Yeni Türkçe: 16.- 20. yüzyıllar arası dönemi kapsar. Osmanlıca, Azeri Türkçesi, Çağatayca, Özbekçe vb. dillerden oluşur.

7. Modern Türkçe: 20. yüzyıl ve günümüz Türkçesini kapsar.

 

TÜRKÇENİN GELİŞMESİNE KATKI SAĞLAYAN ESERLER

Türklerin 10. yüzyıldan itibaren İslâmiyeti kabul etmesiyle birlikte din, dil ve kültür hayatlarında önemli değişiklikler olmuştur. Bu dönemde bilim dili olarak Arapça, edebiyat dili olarak da Farsça kullanılmaya başlanmıştır. Dil ve kültür alanındaki bu etkilenme sonucu Arapçadan, Farsçadan dilimize pek çok sözcük ve kavram girmiştir. Ancak Türkçe bir taraftan da varlığını sürdürmüştür. Özellikle Karahanlılar döneminde (932-1212) dil ve edebiyatımız açısından önemli sayılan Kutadgu Bilig, Divanü Lügati’t Türk ve Atabetül Hakayık adlı eserler yazılmıştır.

 

Anadolu’da Türkçenin gelişmesi ise şöyle olmuştur: 11-12 ve 13. yüzyıllarda Anadolu’da Anadolu Selçukluları devleti yönetime hâkimdi. Bu dönemde devletin resmî dili Farsça idi. Edebiyat ve sanat dili olarak Farsça, bilim dili olarak da medreselerde Arapça öğretiliyordu. Aydınlar eserlerini Arapça–Farsça ya da bu dillerin karışımıyla yazıyorlardı. Türkçenin gelişimine 12 ve 13. yüzyıllarda Şeyyat Hamza, Ahmet Fakih, Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli, Hoca Dehhani, Dede Korkut vb. pek çok yazar ve düşünür katkı sağlamıştır.

Ekleyen :Editör 3    Okunma :165721

 

 

tags

nextİçerik Hakkında Yorum Yazın...

Yazan:    

next YAZILAN YORUMLAR (57 yorum yazılmış)

box velat :niye kürtçe yok içinde oysa kürtçe de bir dil değil mi
box hayri :süper olmuş sağolun iyi bir site
box aleyna trmn :Cok uzun abi bu ne ya
box derya :Teşekkürler yardımlarınız için
box bitane adam :güzelmiş ama çok fena değil harika muhteşem
box büşra kalva :çok güzel çok işime yaradı emeğinize sağlık :D :))
box merve toprak :Çok beğendim bu sayfayı. Sınava Hazırlık yapanlar için çok harika bir siteeee
box gizem :süper
box Emirhan akkaş :SAOLUN DEVAMINI BEKLERİZ :))
box adsız :Sanki biraz eksik ama yinede güzel
box eliff :cok gzll bı ste tskrrrrlkrrrr :)))
box buket :çk iyi tşkrleeer
box eray :çok ii maşallah
box İlyas fb :Cokiyi
box İlyas deyin onlar anlatır :Çok iyi tessekkuuurrrrlleeer
box Doğru Tespit :Dil ve Anlatım'a son gün çalışılmaz ama olsun :D
box zeynep :eserleri de tablo halinde anlatsaydınız iyi olabilirdi
box ahmet :çok işime yaradı teşekkürler
box GÜLENDAM ŞAHİN : güzel olmuş ödevimde çok yardımcı oldu Teşekkürler
box Hkm :Güzel olmuş yazanın ellerine sağlık
Tüm Yorumları Görmek İçin Tıklayın...
box Misafir :Çok iyi hazırlanmış. Teşekkürler
box seyran çiftçi :muhteşem olmuş
box mert :süper
box Buse :Süper olmuş teşekkürlerrrrrrrrr
box Irem :Çok güzel yardımcı oldu teşekkürler
box elif :Güzelmişşşşş çok faydalı oldu
box Tespit :Okuyan herkez son günde çalışıyor :D
box acıvokkey :örnek olsaydı daha iyi olurdu
box Konuk :Abi bide madde şeklinde olsa daha daha güzel olur...
box tarık :mukemmel tsk
box tarık :muemmel
box Umutt :Superrsiniz sagolasin emeklerinize saygi duyuyorum yarin sinavim var insaallah 100 alcam sayenizde
box Elif sude :Daha anlasilir olabilirdi sağolun
box ahmet :ellerinize kollarınıza sağlık güzel olmuş
box ceydanur :Süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr
box buse cimbom :çok güzel olmuş ellerinize ve aklınıza sağlık
box Katibe çakar :Metni hazırlarken her şeyden önce plan biçiminde hazırlanmış olduğundan dolayı ,içerik bakımından mükemmel bir konu ifadesi görülmektedir.teşekkürler elinize sağlık olsun
box gülistan gülmüş :çok iyi
box cüneyt berk :İnanılmaz derecede anlaşılır olmuş MÜTHİŞŞŞ
box Fatma :Müthiş
box Vanli gonul :Guzel ama daha acik olabilirdi
box melek :Oh be nihayet aradığımı buldum.. super
box Armağan :Elinize sağlık , sade ve açıklayıcı olmuş :)
box Funda nur :Çok güzel bir site kim yazmışşa teşekkürler
box abdullah :harika olmuş
box abdullah :çok güzel olmuş
box büşra :Süperr
box hatice :muhteşem çookkk TEŞEKKÜRLER...
box Ayşem :Çok iyi
box gizem :çokkkkkkkkkkkkk teşşekürler
box Reyhan :=) elinize sağlık.
box şahıs :çok güzel olmuş ellerinize sağlık ama şu cümleyi anlayamadım:''Türk dili gelişme aşamaları kitaptaki şemeya göre takip edilecektir'' demişsiniz o cümlede kafam karıştı ve yazmadım. ne demek istediniz acaba ?
box ajda :güzel bir site teşekürler.
box BİR DOST :TEŞEKKÜRLER KİM YAZDIYSA ELLERİNE SAĞLIK...
box METEHAN YILMAZ :ALLAH RAZI OLSUN ÇOK GÜZEL YAZMIŞSINIZ ELLERİNİZE SAĞLIK.
box Gülbahar :Superrr...
box kerem :teşekkürler ellerinize sağlık

DERS VE ÇALIŞMA NOTLARI / KONU ÖZETLERİ ANASAYFA